kachiguda Railway Station: ભારતમાં હજારો રેલવે સ્ટેશનો છે, પરંતુ તેલંગાણાનું કાચીગુડા સ્ટેશન તેના અનોખા ઈતિહાસ માટે ખાસ ઓળખાય છે. અહીં ક્યારેય મહિલાઓ માટે પડદા પ્રથા અમલમાં હતી. મહેલ જેવી ભવ્ય રચના ધરાવતું આ સ્ટેશન આજે પણ એક વિશિષ્ટ સામાજિક પરંપરાની સાક્ષી બનીને ઊભું છે.
કાચીગુડા રેલવે સ્ટેશન હૈદરાબાદનું એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક સ્ટેશન છે. આ સ્ટેશનનું નિર્માણ નિઝામ કાળ દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. શરૂઆતમાં તેને ગોદાવરી વેલી લાઈટ રેલવે તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. આજે પણ તેની ભવ્ય રચના લોકોનું ધ્યાન ખેંચે છે.
આ સ્ટેશનની સૌથી અનોખી વાત એ હતી કે અહીં મહિલાઓ માટે પડદા પ્રથા અમલમાં હતી. મહિલાઓને સ્ટેશનના અન્ય ભાગથી અલગ રાખવા માટે ખાસ દીવાલ બનાવવામાં આવી હતી. આ વ્યવસ્થા મહિલાઓની ગોપનીયતા અને સલામતી માટે કરવામાં આવી હતી.
મહિલાઓ માટે અલગ પ્રવેશદ્વાર રાખવામાં આવતો હતો. તેઓ કોઈની નજરમાં આવ્યા વિના ટ્રેનમાં ચઢી શકે તે માટે ખાસ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ વ્યવસ્થા તે સમયના સમાજની વિચારધારાને દર્શાવે છે.
માત્ર સ્ટેશન પર જ નહીં, પરંતુ ટ્રેનમાં પણ મહિલાઓ માટે અલગ કોચ રાખવામાં આવતા હતા. આ કોચ કાચની દીવાલથી અલગ રહેતા હતા. જ્યારે તમામ મહિલાઓ સવાર થઈ જાય ત્યાર બાદ જ તે ભાગને ટ્રેનના એન્જિન સાથે જોડવામાં આવતો હતો.
આ વ્યવસ્થા 1916માં હૈદરાબાદના નિઝામ મીર ઓસ્માન અલી ખાને શરૂ કરાવી હતી. તે સમયે મહિલાઓની શાંતિ અને સુરક્ષાને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવતું હતું. સમય બદલાતા આ પ્રથા ધીમે ધીમે બંધ થઈ ગઈ.
આજે પણ કાચીગુડા સ્ટેશન પર પડદા દીવાલના કેટલાક અવશેષો જોવા મળે છે. આ દીવાલો ભૂતકાળની એક અનોખી પરંપરાની યાદ અપાવે છે.
કાચીગુડા સ્ટેશન ઈન્ડો-સારાસેનિક શૈલીમાં બનાવાયું છે. તેના ગુંબજો, મિનારો અને નકશીકામ તેને મહેલ જેવી ભવ્યતા આપે છે. સ્ટેશનનું નામ ‘કાચી’ સમુદાય પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.