ગેસના ભાવમાં સીધો રેકોર્ડબ્રેક 40 ટકાનો વધારો, CNG-PNG ના ભાવ પણ આસમાને જશે, મોંઘવારી લોકોના ધુમાડા કાઢી નાખશે

Lok Patrika
Lok Patrika
3 Min Read
Share this Article

દેશમાં વધી રહેલી મોંઘવારીથી સામાન્ય માણસ પહેલેથી જ પરેશાન છે. હવે સામાન્ય માણસને વધુ એક મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. શુક્રવારે વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જાના ભાવમાં ઉછાળા સાથે કુદરતી ગેસના ભાવમાં રેકોર્ડ 40 ટકાનો વધારો થયો હતો. આ કારણે દેશમાં વીજ ઉત્પાદન, ખાતર બનાવવા અને વાહનો ચલાવવા માટે વપરાતો ગેસ (CNG) મોંઘો થવાની ધારણા છે.

તેલ મંત્રાલયના પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ અનુસાર, જૂના ગેસ ફિલ્ડમાંથી ઉત્પાદિત ગેસ માટે ચૂકવવાનો દર વર્તમાન $6.1 પ્રતિ મિલિયન બ્રિટિશ થર્મલ યુનિટ (MBTU) થી વધારીને $8.57 કરવામાં આવ્યો છે. એમબીટીયુ કરવામાં આવ્યું છે. આ જ દરે દેશમાં ઉત્પાદિત ગેસનો લગભગ બે તૃતીયાંશ ભાગ વેચવામાં આવશે.

આ સાથે હવે એવું અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે કે મહિનાની પહેલી તારીખે યોજાનારી એલપીજીની સમીક્ષામાં એલપીજીના ભાવમાં પણ વધારો થઈ શકે છે. એટલું જ નહીં, હવે ગ્રાહકોએ CNG-PNG માટે પણ વધુ કિંમત ચૂકવવી પડશે. આ ઓર્ડર મુજબ, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) અને તેના ભાગીદાર BP Plc દ્વારા સંચાલિત D-6 બ્લોક જેવા મુશ્કેલ અને નવા ક્ષેત્રોમાંથી કાઢવામાં આવતા ગેસની કિંમત પ્રતિ યુનિટ $9.92 થી વધારીને $12.6 કરવામાં આવી છે.

એપ્રિલ 2019 પછી ગેસના દરમાં આ ત્રીજો વધારો હશે. બેન્ચમાર્ક આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ મજબૂત થવાને કારણે આ લાભ થયો હતો. કુદરતી ગેસ ખાતર બનાવવા તેમજ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટેનો મુખ્ય કાચો માલ છે. તેને CNGમાં પણ રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે અને તેનો ઉપયોગ પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) એટલે કે LPG તરીકે પણ થાય છે. દરોમાં ભારે વધારાથી CNG અને PNGના ભાવમાં વધારો થવાની ધારણા છે, જે છેલ્લા એક વર્ષમાં 70 ટકાથી વધુ વધી ચૂક્યા છે.

સરકાર દર છ મહિને એટલે કે 1 એપ્રિલ અને 1 ઓક્ટોબરે ગેસના ભાવ નક્કી કરે છે. આ કિંમતો એક વર્ષના એક ક્વાર્ટરના અંતરાલ સાથે યુએસ, કેનેડા અને રશિયા જેવા ગેસ-સરપ્લસ દેશોમાં પ્રવર્તતા દરોના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. 1 ઓક્ટોબરથી 31 માર્ચ સુધીની કિંમત જુલાઈ 2021 થી જૂન 2022 સુધીની સરેરાશ કિંમત પર આધારિત છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વૈશ્વિક દરોમાં તીવ્ર વધારો થયો છે.

ગેસના ઊંચા ભાવ ફુગાવાને વધુ વધારી શકે છે, જે છેલ્લા આઠ મહિનાથી આરબીઆઈના સંતોષકારક સ્તરની ઉપર ચાલી રહી છે. સરકારે પ્રાઇસિંગ ફોર્મ્યુલાની સમીક્ષા કરવા માટે એક સમિતિની પણ રચના કરી છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે નેચરલ ગેસના ભાવમાં વધારાને કારણે દિલ્હી અને મુંબઈ જેવા શહેરોમાં સીએનજી અને એલપીજીના દરમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. આનાથી વીજળીના ઉત્પાદનના ખર્ચમાં પણ વધારો થશે.

તેનાથી ગ્રાહકોને કોઈ મોટી અસુવિધા થશે નહીં કારણ કે ગેસમાંથી ઉત્પન્ન થતી વીજળીનો હિસ્સો ઘણો ઓછો છે. તેવી જ રીતે ખાતરના ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ વધારો થશે પરંતુ સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી સબસિડીના કારણે દરો વધવાની શક્યતા નથી. જોકે, આ નિર્ણયથી ઉત્પાદકો (નેચરલ ગેસ પ્રોડ્યુસર્સ)ની આવકમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.


Share this Article
TAGGED: , ,