હવે ખિસ્સામાં રોકડા રૂપિયા રાખવાનું ભૂલી જાઓ! આવતીકાલથી સામાન્ય માણસ માટે લોન્ચ થશે ડિજિટલ રૂપિયો, જાણો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

Lok Patrika
Lok Patrika
4 Min Read
Share this Article

ખિસ્સામાં રોકડ લઈ જવું હવે ભૂતકાળ બની જશે. વાસ્તવમાં, સામાન્ય ભારતીયો સુધી ડિજિટલ રૂપિયા આવવામાં માત્ર એક જ દિવસ બાકી છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ 1 ડિસેમ્બરથી રિટેલ ડિજિટલ રૂપિયો લોન્ચ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે રિટેલ ડિજિટલ કરન્સી માટેનો પ્રથમ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો? તેમજ તેના ફાયદા અને ગેરફાયદા શું છે? તો અમે તમને તેના વિશે બધું કહીએ છીએ…

છૂટક ઉપયોગ માટે લોન્ચ કરવામાં આવશે

1 નવેમ્બર 2022 ના રોજ, કેન્દ્રીય બેંકે જથ્થાબંધ વ્યવહારો માટે ડિજિટલ રૂપિયો શરૂ કર્યો અને હવે કેન્દ્રીય બેંક છૂટક ઉપયોગ માટે આ ડિજિટલ ચલણ (CBDC) દાખલ કરવા જઈ રહી છે. બિઝનેસ ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આરબીઆઈએ કહ્યું છે કે રિટેલ ડિજિટલ રૂપિયાના પાયલોટ પ્રોજેક્ટ દરમિયાન, તેના વિતરણ અને ઉપયોગની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે. શરૂઆતમાં તેનું રોલઆઉટ પસંદગીના સ્થળો પર કરવામાં આવશે.

આ રીતે તમે ઇ-રૂપીનો ઉપયોગ કરી શકો છો

આરબીઆઈ દ્વારા આ સંબંધમાં અગાઉની માહિતી શેર કરવામાં આવી હતી. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે CBDC (ડિજિટલ રૂપિયો) ચુકવણીનું એક માધ્યમ હશે, જે તમામ નાગરિકો, વ્યવસાયો, સરકાર અને અન્ય લોકો માટે કાનૂની ટેન્ડર હશે. તેનું મૂલ્ય સુરક્ષિત સ્ટોરની લીગલ ટેન્ડર નોટ (હાલનું ચલણ) જેટલું હશે. દેશમાં આરબીઆઈની ડિજિટલ કરન્સી (ઈ-રૂપી) ની રજૂઆત પછી, તમારી પાસે રોકડ રાખવાની જરૂરિયાત ઓછી થશે, અથવા તો તેને રાખવાની કોઈ જરૂર રહેશે નહીં.

ઇ-રૂપી વાપરવા માટે ખૂબ જ સરળ છે

ઇ-રૂપિયો ડિજિટલ ટોકન જેવું કામ કરશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, CBDC એ RBI દ્વારા જારી કરાયેલ ચલણી નોટોનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે. તેનો ઉપયોગ ચલણની જેમ જ વ્યવહારો માટે થઈ શકે છે. આરબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર ઈ-રૂપિયાનું વિતરણ બેંકો દ્વારા કરવામાં આવશે. વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ અથવા વ્યક્તિ-થી-વેપારી વ્યવહારો ડિજિટલ વૉલેટ દ્વારા કરી શકાય છે. મોબાઈલ વોલેટ દ્વારા ડિજિટલ રૂપિયાથી ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકશે. QR કોડ સ્કેન કરીને પણ ચુકવણી કરી શકાય છે.

ઇ-રૂપીના મોટા ફાયદા

• ડિજિટલ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ.
• લોકોને તેમના ખિસ્સામાં રોકડ રાખવાની જરૂર રહેશે નહીં.
• મોબાઈલ વોલેટની જેમ તેમાં પેમેન્ટ કરવાની સુવિધા હશે.
• ડિજિટલ રૂપિયાને બેંક મની અને રોકડમાં સરળતાથી કન્વર્ટ કરી શકશે.
• વિદેશમાં પૈસા મોકલવાનો ખર્ચ ઘટશે.
• ઇ-રૂપી ઇન્ટરનેટ કનેક્શન વિના પણ કામ કરશે.
• ઈ-રૂપિયાનું મૂલ્ય પણ વર્તમાન ચલણ જેટલું જ હશે.

RBI ના ડિજિટલ ચલણના ફાયદા અને ગેરફાયદા

રિઝર્વ બેંક (RBI)ની ડિજિટલ કરન્સી ઈ-રૂપીના ગેરફાયદા વિશે વાત કરીએ તો, તેનો એક મોટો ગેરફાયદો એ હોઈ શકે છે કે તે નાણાંની લેવડ-દેવડ સંબંધિત ગોપનીયતાને લગભગ સમાપ્ત કરી દેશે. સામાન્ય રીતે રોકડમાં ટ્રાન્ઝેક્શન કરવાથી ઓળખ ગુપ્ત રહે છે, પરંતુ સરકાર ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન પર નજર રાખશે. આ સિવાય ઈ-રૂપિયા પર કોઈ વ્યાજ મળશે નહીં. આરબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, જો ડિજિટલ રૂપિયા પર વ્યાજ આપવામાં આવે તો તે કરન્સી માર્કેટમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે. તેનું કારણ એ છે કે લોકો તેમના બચત ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડશે અને તેને ડિજિટલ કરન્સીમાં કન્વર્ટ કરવાનું શરૂ કરશે.

ઇ-રૂપી લાવવાનો હેતુ

CBDC એ મધ્યસ્થ બેંક દ્વારા જારી કરાયેલ ચલણી નોટોનું ડિજિટલ સ્વરૂપ છે. નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે સામાન્ય બજેટમાં નાણાકીય વર્ષ 2022-23થી બ્લોક ચેઇન આધારિત ડિજિટલ રૂપિયો રજૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. ભૂતકાળમાં, કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે ચલણના હાલના સ્વરૂપોને બદલવાને બદલે, RBI ડિજિટલ રૂપિયાનો ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ ચલણને પૂરક બનાવવા અને વપરાશકર્તાઓને ચુકવણી માટે વધારાનો વિકલ્પ આપવાનો છે.


Share this Article