નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ગુજરાત વિધાનસભામાં લગ્ન નોંધણી પ્રક્રિયામાં ઐતિહાસિક સુધારાની જાહેરાત કરી. નિયમ 44 હેઠળ જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે હવે લગ્ન નોંધણીમાં માતાપિતાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે. સરકાર દીકરીઓના ગૌરવ અને શાશ્વત પરંપરાના રક્ષણ માટે કડક પગલાં લેશે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ, ગુજરાત સરકાર લગ્ન નોંધણી અધિનિયમ 2006 માં મોટા ફેરફારો અમલમાં મૂકી રહી છે. પંચમહાલના કેટલાક ગામોમાં, જ્યાં ન તો મુસ્લિમ પરિવારો હતા કે ન તો મસ્જિદો, ત્યાં સેંકડો નિકાહ પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં આવ્યા હતા. તલાટી-કમ-મંત્રીએ બનાવટી પ્રમાણપત્રોની તપાસ કરી, અને કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી.
નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે, “જો કોઈ છુપી ઓળખનો ઉપયોગ કરીને દીકરીને છેતરશે, તો સરકાર એટલી કડક કાર્યવાહી કરશે કે ભવિષ્યમાં તેઓ તેની તરફ જોશે પણ નહીં. સરકાર દરેક દીકરીના સન્માનનું રક્ષણ કરે છે અને શાશ્વત પરંપરાનું રક્ષણ કરે છે!”
નવી સિસ્ટમ હેઠળ, લગ્ન નોંધણી સમયે માતાપિતાને જાણ કરવામાં આવશે, અને એક અલગ પોર્ટલ બનાવવામાં આવશે. આ નિર્ણય પર 30 દિવસ માટે જાહેર સૂચનો મંગાવવામાં આવ્યા છે, અને એક સમિતિની રચના કરવામાં આવશે. લવ જેહાદ અને છેતરપિંડી સામે સરકારની શૂન્ય-સહિષ્ણુતા નીતિમાં આ એક મુખ્ય પગલું તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહ્યું છે!
લગ્ન નોંધણી માટે હવે નીચેના નિયમો લાગુ પડશે:
1) લગ્ન નોંધણી માટેની અરજી બંને પક્ષો અને બે સાક્ષીઓની સહીઓ સાથે સબમિટ કરવી આવશ્યક છે. અરજી કાયદેસર રીતે નોટરાઇઝ્ડ હોવી આવશ્યક છે, અને બંને પક્ષોએ કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ઓળખ પુરાવા, જેમ કે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાસપોર્ટ અથવા ફોટો ઓળખ કાર્ડ પ્રદાન કરવું આવશ્યક છે.
2) સરકાર દરેક લગ્ન નોંધણી સંબંધિત સમુદાયના સહાયક રજિસ્ટ્રારને સબમિટ કરશે, અને આ લગ્ન નોંધણી અરજી સબમિટ કરવામાં આવશે. વિગતો અને દસ્તાવેજો નમૂના 1(I) મુજબ સબમિટ કરવા આવશ્યક છે.
કન્યા અને વરરાજા અને સાક્ષીઓના આધાર કાર્ડ. કન્યા અને વરરાજાના જન્મ પ્રમાણપત્ર અથવા શાળા છોડવાનું પ્રમાણપત્ર. લગ્ન કાર્ડ અથવા આમંત્રણ પત્ર. કન્યા અને વરરાજાના બે પાસપોર્ટ-કદના ફોટોગ્રાફ્સ અલગ અલગ ફોર્મેટમાં. લગ્ન સમારોહ દર્શાવતો કન્યા અને વરરાજાના લગ્નનો ફોટો. સાક્ષીઓના બે નવા પાસપોર્ટ કદના ફોટોગ્રાફ્સ (અરજી સાથે એક ઘોષણાપત્ર સબમિટ કરવું આવશ્યક છે જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હોય કે કન્યા અને વરરાજાએ તેમના માતાપિતાને લગ્ન વિશે જાણ કરી છે કે નહીં.)
૩): કન્યા અને વરરાજાએ નીચેના માતાપિતાના દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાના રહેશે:
માતા/પિતાનું આધાર કાર્ડ.
પિતાનું પૂરું નામ.
પિતાનું સામાન્ય રહેઠાણ સરનામું, સંપૂર્ણ વિગતો સાથે.
પિતાનો મોબાઇલ નંબર.
માતાનું પૂરું નામ.
માતાનું સામાન્ય રહેઠાણ સરનામું, સંપૂર્ણ વિગતો સાથે.
માતાનો મોબાઇલ નંબર.
૩(A): સહાયક રજિસ્ટ્રાર સંતુષ્ટ થયા પછી કન્યા અને વરરાજાના માતાપિતાને શક્ય તેટલી વહેલી તકે, ઇલેક્ટ્રોનિક અથવા ભૌતિક રીતે, 10 કાર્યકારી દિવસોમાં જાણ કરવામાં આવશે.
૩(B): આ અરજી પ્રાપ્ત થયા પછી, સહાયક રજિસ્ટ્રાર તેને સંબંધિત જિલ્લા અથવા તાલુકા રજિસ્ટ્રારને મોકલશે. રજિસ્ટ્રાર પુષ્ટિ કરે કે પેટા-નિયમો (1 થી 7) માં ઉલ્લેખિત આવશ્યકતાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, લગ્ન 30 દિવસની અંદર નોંધણી કરવામાં આવશે.
૪:) રજિસ્ટ્રાર આ બધી વિગતો સરકાર દ્વારા બનાવવામાં આવનાર ઓનલાઈન પોર્ટલ પર અપલોડ કરશે, જેમાં સીરીયલ નંબર, પેજ નંબર અને વોલ્યુમનો સમાવેશ થાય છે. ઉપરોક્ત પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી, રજિસ્ટ્રાર ફોર્મ ૨ મુજબ લગ્ન નોંધણી પ્રમાણપત્ર તૈયાર કરશે, જે પક્ષકારોને રૂબરૂ અથવા પોસ્ટ દ્વારા મોકલવામાં આવશે.
શિક્ષણ અને રોજગાર પોર્ટલ
કાયદા મંત્રી કૌશિક વેકરિયાએ ૩૦ સામાજિક સંગઠનો સાથે ચર્ચા કર્યા પછી આ નિર્ણય લીધો હતો. શુક્રવારે, નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ વિધાનસભામાં નવા નિયમો અને પ્રક્રિયાઓની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે જો આગામી ૩૦ દિવસમાં કોઈ સારા સૂચનો મળશે, તો તેનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. તેથી આ નવા નિયમો લાગુ થશે.