ટામેટાંમાંથી મોંઘવારી ઘટાડવા નેપાળથી આયાત કરીને ભાવ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો, તેના પરિણામો સૌની સામે છે. ડુંગળીના ભાવ વધારાની વાત સામે આવતા જ નિકાસ પર ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો હતો. કિંમતોમાં સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. એ જ રીતે ઘઉં, ચોખા અને અન્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ સ્થિર રાખવા માટે સરકાર દ્વારા પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે. હાલમાં જ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવથી સામાન્ય લોકોને રાહત આપવા માટે ફ્લેટ 200 રૂપિયા ઘટાડવામાં આવ્યા હતા.
નવી કિંમતો ૩૦ ઓગસ્ટથી અમલમાં આવી છે. ત્યાર બાદ હવે મોંઘવારીમાં વધુ ઘટાડો અને પેટ્રોલ-ડીઝલની કિંમતમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. બે જગ્યાએથી આના સંકેત મળ્યા છે. કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી તરફથી એક ઇન્ટરવ્યૂમાં પહેલો સંકેત આપવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ બીજો સંકેત બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ જેવો જ દેખાઈ રહ્યો છે.
જુલાઈ મહિનાના મોંઘવારીના જે આંકડા સામે આવ્યા તે સરકાર અને સામાન્ય લોકો માટે ડરાવનારા હતા. આ મહિનામાં રિટેલ મોંઘવારી દર 15 મહિનાના ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડા બાદ પણ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં કોઇ રાહત મળી ન હતી. મે 2022 બાદથી દેશમાં ઈંધણની કિંમતમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
આવી સ્થિતિમાં, સરકાર પર ઘણું દબાણ છે. આ દબાણ એટલા માટે પણ વધ્યું છે કારણ કે સરકાર જે નુકસાનની વાત કરી રહી હતી તેની ભરપાઇ કરવામાં આવી છે અને તે નફાકારક બની છે. આવો અમે પણ તમને એ બે રિપોર્ટની સફર પર લઇ જઇએ છીએ, જ્યાંથી પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતમાં ઘટાડાના સંકેત મળ્યા છે.
હરદીપ સિંહ પુરીએ આપ્યા સંકેત
હાલમાં જ કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ એક ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યો છે. જેમાં તેમણે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડાની હિમાયત કરી હતી અને સંકેત આપ્યા હતા કે આગામી દિવસોમાં કિંમતોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. પુરીએ ઇન્ટરવ્યુમાં સ્વીકાર્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર રાજ્ય સરકારોને ઇંધણના ભાવ ઘટાડવાના પ્રયાસમાં જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે અને ભાવ ઘટાડવાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે.
તેમણે કહ્યું કે 2021 અને 2022માં તેલની કિંમતો પર ટેક્સ ઘટાડીને ગ્રાહકને રાહત આપવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. 4 નવેમ્બર 2021ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે ટેક્સમાં ઘટાડો કરીને પેટ્રોલ પર 5 રૂપિયા પ્રતિ લીટર અને ડીઝલ પર 1 રૂપિયા પ્રતિ લીટરની રાહત આપી હતી. ત્યારબાદ 22 મે 2022ના રોજ સરકારે ફરીથી ટેક્સમાં ઘટાડો કરીને પેટ્રોલ પર 8 રૂપિયા અને ડીઝલ પર 6 રૂપિયા પ્રતિ લીટરની રાહત આપી હતી.
ઈંધણના ભાવ ઘટી શકે
બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટમાં સિટીગ્રુપ ઇન્કને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે એલપીજીના ભાવમાં ઘટાડા બાદ ભારતમાં ફુગાવાનો દર ઘટી શકે છે અને કેટલાક મોટા તહેવારો અને ચૂંટણીઓ પહેલાં ગેસોલિન અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ સમીરન ચક્રવર્તી અને બકર એમ ઝૈદીએ બુધવારે એક નોંધમાં જણાવ્યું હતું કે એલપીજી ઘટાડવાના સરકારના નિર્ણયથી ફુગાવામાં લગભગ 0.30 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ગેસના ભાવમાં ઘટાડાની સાથે ટામેટાના ભાવમાં ઘટાડાને કારણે સપ્ટેમ્બરમાં ફુગાવો ઘટીને 6 ટકાથી નીચે આવવાની શક્યતા વધી છે.
અનેક પગલા લેવામાં આવ્યા છે
જુલાઈ મહિનામાં 15 મહિનાની ઊંચી સપાટીએ પહોંચેલી રિટેલ કિંમતો ઘટાડવા માટે સત્તાવાળાઓ સક્રિય પગલાં લઈ રહ્યા છે, જેનું મુખ્ય કારણ ખાદ્યપદાર્થોના વધતા જતા ભાવો છે. ભારતે મંગળવારે એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં 200 રૂપિયાનો ઘટાડો કર્યો છે, જેનાથી લગભગ 300 મિલિયન ગ્રાહકોને થોડી રાહત મળી છે. ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં ઘટાડો કરવા અને સ્થાનિક બજેટને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ભારતે ચોખા, ઘઉં અને ડુંગળી જેવી મુખ્ય ખાદ્ય ચીજોની નિકાસને પહેલેથી જ કડક બનાવી દીધી છે.
તેમણે કહ્યું હતું કે, ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં તણાવ અને સામાન્ય કે-આકારની રિકવરીની પૃષ્ઠભૂમિમાં એલપીજીની કિંમતમાં ઘટાડો ગ્રાહકોની ભાવના માટે ખૂબ જ સકારાત્મક હોઈ શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં માગ-પુરવઠાની સંભવિત અછતને કારણે ડુંગળીના ભાવ વધશે? આ પ્રશ્ન ખૂબ જ મહત્ત્વનો બની રહેવાનો છે.
શક્ય છે કે ટેક્સમાં કાપ મૂકવામાં આવે.
રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને છત્તીસગઢ સહિત ઓછામાં ઓછા પાંચ રાજ્યોમાં આ વર્ષના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળામાં મતદાન થશે, ત્યારબાદ 2024ની શરૂઆતમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાશે. જ્યાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાના ત્રીજા કાર્યકાળ માટે પ્રયાસ કરશે. અર્થશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું કે ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા અને ગ્રામીણ આવકને ટેકો આપવા માટેના વધુ નાણાકીય પગલાંની ચર્ચા થઈ શકે છે.
વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા હોવા છતાં, ગેસોલિન અને ડીઝલના ભાવમાં એક વર્ષ કરતા વધુ સમયથી ફેરફાર થયો નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે ઇંધણના ખર્ચમાં કોઇ પણ પ્રકારનો ઘટાડો એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં કાપ મૂકીને થવો જોઇએ, જેને ચૂંટણી પહેલાં નકારી શકાય નહીં.