મોટું જોખમ! કોંગ્રેસ આ વખતે સૌરાષ્ટ્રમાં પોતાનો ગઢ કેવી રીતે બચાવશે? ‘આપ’ના આવવાથી ભાજપને મળ્યો નવો જ ઓક્સિજન

Lok Patrika
Lok Patrika
7 Min Read
Share this Article

ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કામાં યોજાનારી સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આ વખતે કોંગ્રેસ માટે સૌથી મોટો પડકાર પોતાનો ગઢ બચાવવાનો છે. વાસ્તવમાં, પાટીદાર આંદોલનને કારણે કોંગ્રેસે 2017માં આ વિસ્તારમાંથી સૌથી વધુ બેઠકો જીતી હતી. પરંતુ આ વખતે પાટીદાર આંદોલનના ઘણા મોટા ચહેરાઓ કોંગ્રેસથી અલગ થઈ ગયા છે. તો સવાલ એ છે કે શું કોંગ્રેસ આ વખતે સૌરાષ્ટ્રમાં પોતાનો ગઢ બચાવી શકશે. રાજકીય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટીના કેટલાક મોટા નેતાઓ અલગ થવાને કારણે ભાજપને ઓક્સિજન મળ્યો છે. હાલ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારની ચૂંટણી ગત વર્ષ કરતા વધુ પડકારજનક અને મહત્વની બની રહેશે.

છેલ્લી કેટલીક ચૂંટણીઓથી સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ભાજપ પ્રબળ દાવેદાર છે. 2012ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે સૌરાષ્ટ્રની 48 બેઠકોમાંથી 35 બેઠકો જીતી હતી. પરંતુ 2017 સુધીમાં પાટીદાર આંદોલન એટલું જોર પકડ્યું કે છેલ્લી ચૂંટણીમાં આ વિસ્તારમાં ભાજપને હારનો સામનો કરવો પડ્યો. પરિણામે, 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે 45 ટકા મતો સાથે સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં 30 બેઠકો જીતી હતી. રાજકીય નિષ્ણાતો કહે છે કે પાટીદાર આંદોલનના કારણે આ સમગ્ર વિસ્તારના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કોંગ્રેસને સૌથી વધુ મત મળ્યા હતા. જ્યારે ભાજપને શહેરી વિસ્તારમાં વધુ મત મળ્યા છે. જો કે, છેલ્લી ચૂંટણીઓમાં એવી ઘણી બેઠકો હતી જેમાં ભાજપ બહુ ઓછા મતોથી હારી ગયું હતું. જ્યાં ભાજપે ડાંગ વિધાનસભા બેઠક 768 મતથી ગુમાવી હતી, જ્યારે કપરાડા વિધાનસભા બેઠક ભાજપ 170 મતથી હારી હતી.

ગુજરાતના વરિષ્ઠ પત્રકાર અને રાજકીય વિશ્લેષક અનિરુદ્ધ પટેલ કહે છે કે સૌરાષ્ટ્ર જીતવા માટે જ્ઞાતિના સમીકરણનું પાલન કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. તેમનું કહેવું છે કે 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે માત્ર પાટીદાર સમાજને જ મજબૂત બનાવ્યો ન હતો, પરંતુ પાટીદાર સમાજના અનેક મોટા નેતાઓ કોંગ્રેસ સાથે ખભે ખભા મિલાવીને ચાલતા હતા. તેમનું કહેવું છે કે આ વખતે સ્થિતિ થોડી અલગ છે. તે સમયે પાટીદાર આંદોલનના નેતા હાર્દિક પટેલ કોંગ્રેસ સાથે હતા. આ ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનો આ યુવા મોટો ચહેરો ભાજપમાં જોડાયો છે. કોંગ્રેસને તેનું નુકસાન થશે કે ફાયદો થશે તે તો ચૂંટણીના પરિણામો કહેશે, પરંતુ પાટીદાર આંદોલનને કારણે કોંગ્રેસે જે રીતે 2017માં લીડ મેળવી હતી તે આ વખતે અન્ય સમીકરણો સાથે ઉભી છે. તેમનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં કોંગ્રેસના ઘણા નેતાઓ પાર્ટી છોડીને ભાજપ અથવા આમ આદમી પાર્ટીમાં જોડાયા છે.

ગુજરાતના રાજકીય ગલીઓમાં એવી પણ ચર્ચા થઈ રહી છે કે કોળી અને પાટીદાર સમાજ પર જેની સૌથી વધુ પકડ હશે તે સૌરાષ્ટ્રમાં ડંકા વગાડશે. રાજકીય વિશ્લેષક હરિ ઓમ ભટ્ટ કહે છે કે ગત વખતે આ પ્રદેશમાં ભાજપને ઓછી બેઠકો મળી હતી. આ જ કારણ છે કે પાર્ટીએ અહીં સૂક્ષ્મ સ્તરે પોતાની ટીમને મજબૂત કરીને હારની સમીક્ષા જ નથી કરી, પરંતુ નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે સંપૂર્ણ યોજના પણ બનાવી છે. ભટ્ટ કહે છે કે ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણી પણ તેમના વિધાનસભા મતવિસ્તાર તરીકે આ વિસ્તારમાં ખૂબ સક્રિય છે અને ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારને મજબૂત કરવા માટે સતત ઘણી બેઠકો કરી છે અને મોટા નેતાઓનો સંપર્ક પણ કર્યો છે. આથી આ ચૂંટણીમાં ભાજપ કોઈપણ ભોગે પોતાનો જૂનો ગઢ પાછો મેળવવા માટે ભરપૂર પ્રયાસ કરી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે એવું નથી કે કોંગ્રેસ આ વિસ્તારમાં પોતાની તાકાત બનાવી રહી નથી, પરંતુ આમ આદમી પાર્ટીની અચાનક વધી ગયેલી સક્રિયતાને કારણે આ સમગ્ર વિસ્તારમાં ત્રિકોણીય ચૂંટણી સંઘર્ષની સ્થિતિ દેખાઈ રહી છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર હરીશ બાવળિયાનું કહેવું છે કે 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે કેટલીક બેઠકો પર ભાજપને ઓછા અંતરથી હરાવ્યું હતું. જ્યારે ઘણી બેઠકો પર કોંગ્રેસને લીડ મળવા પાછળ અપક્ષોની મજબૂત લડાઈ પણ સામેલ હતી. આ વખતે અપક્ષો જોરદાર રીતે ચૂંટણી લડે તેવી શક્યતા છે અને આમ આદમી પાર્ટીના તૂટવાથી કોઈપણ રાજકીય પક્ષને ફાયદો થવાની શક્યતા ઓછી છે. આનું કારણ આપતા બાવળિયા કહે છે કે ઘણા મજબૂત ઉમેદવારો અને વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ આમ આદમી પાર્ટીમાં જોડાયા છે. આવી સ્થિતિમાં સૌરાષ્ટ્રમાં લડાઈ ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે થશે તે કહેવું થોડું મુશ્કેલ જણાય છે. જો કે તેમનું માનવું છે કે બદલાયેલા રાજકીય સમીકરણોને કારણે પાટીદાર અને કોળી મતોમાં વિભાજન થઈ શકે છે. જેનો ફાયદો ભાજપ, કોંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટીને પણ મળવાની આશા છે.

ગુજરાત ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતા કહે છે કે પાટીદાર સમાજના મોટા નેતા હાર્દિક પટેલના જોડાવાના કારણે તેમની પાર્ટી માત્ર સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં જ મજબૂત નથી થઈ પરંતુ 2012 અને તે પહેલાના પરિણામોના માર્ગે પણ છે. આ સિવાય જ્ઞાતિના સમીકરણો પર કામ કરનારા કોંગ્રેસના ઘણા મોટા નેતાઓ આમ આદમી પાર્ટીમાં જોડાયા છે. રાજકીય નિષ્ણાતો કહે છે કે ભાજપને અપેક્ષા છે કે આમ આદમી પાર્ટીના સક્રિય થવાથી કોંગ્રેસની વોટબેંકમાં ઘટાડો થશે. આ જ કારણ છે કે આવા રાજકીય સમીકરણોના સંદર્ભમાં ભાજપને ઓક્સિજન મળવાની આશા છે. જ્યારે કોંગ્રેસના નેતાઓનું કહેવું છે કે આમ આદમી પાર્ટી માત્ર ભાજપના વોટ લૂંટી રહી છે. તેથી, આમ આદમી પાર્ટીની સક્રિયતા કોંગ્રેસને નહીં પરંતુ ભાજપને જબરદસ્ત નુકસાન પહોંચાડી રહી છે.

વાસ્તવમાં સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આમ આદમી પાર્ટીની અચાનક વધી ગયેલી સક્રિયતાને કારણે કોંગ્રેસના મજબૂત નેતા એવા ઈન્દ્રનીલ રાજગુરુએ કોંગ્રેસ પાર્ટી છોડી દીધી હતી. હાર્દિક પટેલની વિદાય બાદ કોંગ્રેસ માટે તેને મોટો આંચકો માનવામાં આવી રહ્યો છે અને આમ આદમી પાર્ટી માટે સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં મજબુત મેદાન તૈયાર હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. પરંતુ ચાર દિવસ પહેલા ઈન્દ્રનીલ રાજગુરુ રાજકીય સમીકરણોનું ગણિત બગાડતા આમ આદમી પાર્ટી છોડી કોંગ્રેસમાં જોડાઈ ગયા હતા. રાજગુરુના પુનરાગમનથી આ વિસ્તારમાં ફરી એકવાર કોંગ્રેસની સ્થિતિ મજબુત થઈ હોવાનું રાજકીય ગલીઓમાં ચર્ચાઈ રહ્યું છે. રાજકોટના રાજગુરુ ગત ચૂંટણીમાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીની સામે હતા. જોકે તેઓ આ ચૂંટણી હારી ગયા હતા. કોંગ્રેસ માટે રાજગુરુનું પુનરાગમન એ પાર્ટી માટે મજબૂત સ્થિતિ ઊભી કરવા સમાન છે. ચાર દિવસ પહેલા થયેલા આ ફેરબદલની સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણ પર કેવી અસર પડશે તે ચૂંટણીના પરિણામો જ કહેશે તેવું રાજકીય નિષ્ણાતો કહે છે. પરંતુ કોંગ્રેસ પાર્ટીએ ફરી એક વાર રણનીતિ ગોઠવવાનું શરૂ કરી દીધું છે.


Share this Article