આજે ભારત પહોંચશે વ્લાદિમીર પુતિનનું વિમાન, વડાપ્રધાન મોદી સાથેની મુલાકાત પર દુનિયાની નજર

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન આજે, 10 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હી પહોંચશે. તેઓ બ્રિક્સ (BRICS) સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. જોકે તેમની મુલાકાતનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ 11 સપ્ટેમ્બરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે યોજાનારી દ્વિપક્ષીય બેઠક છે. એક એવી ઘટના જેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. આ બેઠક દરમિયાન ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ), વેપાર, સંરક્ષણ અને રોકાણ સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સંભવિત મોટા સોદા અને જાહેરાતો પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, બિશ્કેકમાં યોજાયેલી અગાઉની મુલાકાત દરમિયાન બંને નેતાઓ વચ્ચે મજબૂત તાલમેલ જોવા મળ્યો હતો.

ક્રૂડ ઓઈલથી આગળ વધીને આર્થિક સંબંધોને વિસ્તારવાના પ્રયાસો

વડાપ્રધાન મોદી અને પુતિન વચ્ચેની આ બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે રશિયાથી થતી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. દરમિયાન રશિયન તેલની ખરીદી અંગે ભારત પર દબાણ વધી રહ્યું છે. ભારતે પહેલેથી જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે પોતાની જરૂરિયાતો અને રાષ્ટ્રીય હિતોના આધારે નક્કી કરશે કે કયા દેશ પાસેથી તેલ ખરીદવું. પરિણામે બંને દેશોનો ઉદ્દેશ્ય તેમના આર્થિક સંબંધોને માત્ર ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદીથી આગળ વધારવાનો હોઈ શકે છે. ચર્ચાઓ વેપારને વેગ આપવા, પરસ્પર રોકાણ અને સ્થાનિક ચલણમાં વ્યવહારો પર પણ કેન્દ્રિત થઈ શકે છે.

રશિયા સાથે 75 સુખોઈ-57 જેટના સોદા પર ધ્યાન

વડાપ્રધાન મોદી અને પુતિન વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન સંરક્ષણ ક્ષેત્ર મુખ્ય વિષય રહેવાની શક્યતા છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ભારત રશિયા પાસેથી 75 સુખોઈ-57 (Sukhoi-57) સ્ટેલ્થ ફાઈટર જેટ ખરીદવાના કરારને આખરી ઓપ આપી શકે છે. આ પાંચમી પેઢીનું ફાઈટર એરક્રાફ્ટ છે અને સંભવિત સોદાનું મૂલ્ય લગભગ ₹1 લાખ કરોડ હોઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત, સંયુક્ત સંરક્ષણ ઉત્પાદન એટલે કે સંરક્ષણ સાધનોના ઉત્પાદનમાં સહયોગ અંગે પણ મોટી જાહેરાત થઈ શકે છે. ભારત લાંબા સમયથી સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સ્થાનિક ઉત્પાદન અને તકનીકી સહયોગ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. રશિયા સાથેનું સંયુક્ત ઉત્પાદન આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.

S-400ના પુરવઠા અંગે ચર્ચાની શક્યતા

બેઠક દરમિયાન S-400 મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમના પુરવઠાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવી શકે છે. ભારતે લગભગ 5.43 અબજ ડોલરમાં પાંચ S-400 સિસ્ટમ ખરીદવા માટે રશિયા સાથે કરાર કર્યા હતા. આમાંથી ચાર યુનિટ પહેલેથી જ ભારત આવી પહોંચ્યા છે, જ્યારે પાંચમા યુનિટની ડિલિવરી બાકી છે. મોદી અને પુતિન વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન S-400ની ડિલિવરી પૂર્ણ કરવા અંગે ચર્ચા થઈ શકે છે.

બેઠકના કાર્યસૂચિમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચે પરમાણુ સબમરીન અંગેના સહયોગનો મુદ્દો પણ સામેલ હોઈ શકે છે. ભારત પરમાણુ સબમરીન માટે ૧૧૨-મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતા વધુ શક્તિશાળી રિએક્ટર માટે રશિયા પાસેથી ટેક્નોલોજી મેળવવા ઈચ્છે છે અને આ બાબતે બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત પહેલેથી જ ચાલી રહી છે.