રાજકોટમાં રંગબેરંગી પોશાકમાં વીરતાનું પ્રદર્શન, 200થી વધુ રાજપૂત મહિલાઓએ ‘તલવાર રાસ’ કર્યો
ગુજરાતના રાજકોટમાં ૨૦૦થી વધુ રાજપૂત મહિલાઓ હાથમાં તલવાર લઈને રંગબેરંગી પરંપરાગત પોશાકમાં સજ્જ થઈને બહાર આવી હતી. પરંપરાગત ‘તલવાર રાસ’માં ભાગ લઈને આ મહિલાઓએ તેમની બહાદુરી અને તલવારબાજીની કુશળતાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. આકર્ષક પરંપરાગત વસ્ત્રોમાં સજ્જ થઈને તેમણે તલવાર સાથે આ લોકનૃત્ય રજૂ કર્યું. ઉલ્લેખનીય છે કે, રાજકોટનો રાજવી પરિવાર રાજપૂત સમુદાયની મહિલાઓના સાહસ અને વીરતાને દર્શાવવા માટે પાંચ દિવસીય કાર્યક્રમનું આયોજન કરી રહ્યો છે.
છેલ્લા ૧૨ વર્ષથી યોજાય છે ‘તલવાર રાસ’
રાજકોટ રાજવી પરિવારના રાજકુમારી કાદંબરી દેવીએ જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા ૧૨ વર્ષથી ‘તલવાર રાસ’નું આયોજન કરવામાં આવે છે. દર વર્ષે મહિલાઓનું એક નવું જૂથ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લે છે અને સહભાગીઓ અગાઉથી લગભગ એક મહિના સુધી તેની તૈયારી કરે છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે તેમના પતિના રાજ્યાભિષેક સમયે, મહિલાઓના એક જૂથે ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ પણ બનાવ્યો હતો. ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં લોકપ્રિય એવા આ પરંપરાગત નૃત્ય દ્વારા મહિલાઓએ એ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો કે તેઓ આજે પણ કોઈપણ પડકારનો સામનો કરવા સક્ષમ છે.
‘શસ્ત્ર પૂજા’ની પરંપરાને પુનર્જીવિત કરવાનો પ્રયાસ
કાદંબરી દેવીના જણાવ્યા અનુસાર, તલવાર રાજપૂત પરંપરાનો અભિન્ન અંગ છે અને સમુદાયનો તેની સાથે સદીઓ જૂનો સંબંધ છે. તેમણે નોંધ્યું કે તલવારને દેવતા સમાન માનવામાં આવે છે, તેથી જ ‘શસ્ત્ર પૂજા’ કરવામાં આવે છે. રાજકુમારી કાદંબરી દેવીએ સમજાવ્યું કે ભૂતકાળમાં મહિલાઓ ‘શસ્ત્ર પૂજા’ કરતી હતી અને યુદ્ધમાં જતા પુરુષોને શસ્ત્રો સોંપતી હતી. ‘તલવાર રાસ’ દ્વારા આ પરંપરાને પુનર્જીવિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે; આ વખતે, તલવાર સાથે નૃત્ય કરવા ઉપરાંત મહિલાઓએ ‘શસ્ત્ર પૂજા’ પણ કરી હતી.
‘તલવાર રાસ’માં ભાગ લેનાર કીર્તિબાએ કહ્યું કે આ કાર્યક્રમ દ્વારા મહિલાઓએ સાબિત કર્યું છે કે તેઓ કંઈપણ હાંસલ કરવા સક્ષમ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાજપૂત સમુદાયમાં તલવારનું વિશેષ મહત્વ છે અને તેના વિના રાજપૂત અધૂરો ગણાય છે. દરમિયાન, સહભાગી સોનાલિબાએ આ કાર્યક્રમનું શ્રેય રાજકુમારી કાદંબરી દેવીને આપ્યું. અન્ય એક સહભાગી, જાનકીબાએ નોંધ્યું કે સામાન્ય રીતે રાજપૂત મહિલાઓને ‘ઘૂંઘટ’ (પડદો) રાખતી અને ઘરમાં જ સીમિત રહેતી મહિલાઓ તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ ‘તલવાર રાસ’માં તેઓ નિર્ભયતાથી પોતાની તલવારબાજીની કળાનું પ્રદર્શન કરી રહી છે.













