ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુના દબાણ હેઠળ ટ્રમ્પ પ્રશાસન ઈરાન પર પરમાણુ હુમલો કરવાની તૈયારીમાં?

Wolrd News: ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુના દબાણ હેઠળ ટ્રમ્પ પ્રશાસન આગામી થોડા દિવસોમાં ઈરાન પર પરમાણુ હુમલો કરવાની સ્થિતિમાં પહોંચી શકે છે. આ હુમલાનું નિશાન મધ્ય ઈરાનમાં આવેલું ‘પિકએક્સ માઉન્ટેન’ (Pickax Mountain) હોઈ શકે છે. ઇઝરાયેલની ગુપ્તચર એજન્સીનો દાવો છે કે ઈરાન સરકારે અહીં પોતાનો પરમાણુ સંવર્ધન કાર્યક્રમ ફરીથી શરૂ કર્યો છે.

અમેરિકાના શસ્ત્રભંડારમાં એવું કોઈ પરંપરાગત હથિયાર નથી, જે 300 ફૂટ જાડા નક્કર ગ્રેનાઇટ પથ્થરને ભેદીને અંદર આવેલી સુરંગોનો નાશ કરી શકે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ સુરંગોમાં પરમાણુ સંવર્ધનનું કામ ચાલી રહ્યું છે. તેથી એકમાત્ર સૈન્ય વિકલ્પ પરમાણુ હુમલો હોવાનું કહેવાય છે. નેતન્યાહુ આ હુમલા માટે સતત દબાણ કરી રહ્યા છે.

આ મામલાની જાણકારી ધરાવતા એક નિરીક્ષકના જણાવ્યા અનુસાર, “બીબી (નેતન્યાહુ) આ મુદ્દે દરરોજ ટ્રમ્પને ફોન કરે છે.”

નેતન્યાહુ અત્યારે રાજકીય રીતે ઘેરાઈ ગયા છે અને ખૂબ જ નિરાશાજનક સ્થિતિમાં છે. ગયા અઠવાડિયે આવેલા ચૂંટણી પરિણામો બાદ તેઓ પોતાની સરકાર બનાવી શકે તેમ નથી. જ્યાં સુધી ટ્રમ્પ ઇઝરાયેલની રાજનીતિમાં સીધો હસ્તક્ષેપ કરીને અન્ય રાજકીય પક્ષો સાથે સમજૂતી ન કરાવે અને નેતન્યાહુને નેસેટ (ઇઝરાયેલની સંસદ)માં 61 બેઠકોનું સમર્થન ન અપાવે, ત્યાં સુધી તેમની સરકાર બનવી મુશ્કેલ છે.

જો આવું નહીં થાય, તો નેતન્યાહુએ વડાપ્રધાન પદ છોડવું પડશે અને ત્યારબાદ તેમને રાજકીય બદનામી, તપાસ અને કદાચ જેલનો પણ સામનો કરવો પડી શકે છે.

એટલા માટે નેતન્યાહુએ ટ્રમ્પ સાથેના પોતાના સંબંધો મજબૂત રાખવા જરૂરી છે. તેમને આ યુદ્ધની જરૂર છે.

આ હેતુથી તેમણે અમેરિકન પ્રશાસનમાં પોતાના સૌથી નજીકના સાથીઓ પર મહત્તમ દબાણ કર્યું છે. તેમાં સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથ અને CENTCOMના કમાન્ડર બ્રેડ કૂપરનો સમાવેશ થાય છે.

બંને યુદ્ધનો રાજદ્વારી સમજૂતી દ્વારા અંત લાવવાના વિરોધમાં છે. બંને ફરીથી મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરવાના પક્ષમાં છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને CIAના ડિરેક્ટર જ્હોન રેટક્લિફ પણ નેતન્યાહુના માર્ગે ચાલી રહ્યા છે. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના નેતાઓ પણ આ જ દિશામાં છે.

આ મુદ્દે તાજેતરમાં યોજાયેલી એક બેઠકમાં અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ પણ દોહામાં તૈયાર થઈ રહેલા વર્તમાન ઈરાન શાંતિ કરારનો વિરોધ કર્યો હતો.

મધ્યપૂર્વના દેશો વધુ એક યુદ્ધથી ડરી રહ્યા છે

મધ્યપૂર્વમાં અમેરિકાના લાંબા સમયથી સાથી રહેલા બાકીના દેશો વધુ એક યુદ્ધની સંભાવનાથી ખૂબ જ ડરી રહ્યા છે.

27 સપ્ટેમ્બરના રોજ નેતન્યાહુએ ગુપ્ત રીતે અબુધાબીની મુલાકાત લીધી હતી. તેમનો હેતુ ઈરાન પર અંતિમ હુમલો કરવાના પોતાના પ્રયાસમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)નો ટેકો મેળવવાનો હતો.

પરંતુ UAEએ તેમનો પ્રસ્તાવ નકારી કાઢ્યો.

આઠ મહિનાથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ બાદ ખાડી દેશોની અર્થવ્યવસ્થાઓ ગંભીર સંકટમાં છે. વૈશ્વિક ઊર્જા અને ખાતરના બજારોની સ્થિતિ પણ આવી જ છે. આ નુકસાનમાંથી તેઓ ઝડપથી બહાર આવી શકશે નહીં.

વિશ્વભરમાં તેલનું પરિવહન કરવા માટે આશરે 850 વિશાળ ઓઇલ ટેન્કરોનો ઉપયોગ થાય છે. માત્ર ઓક્ટોબર મહિનામાં જ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં તેમાંથી 11 ટેન્કરોને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું હતું.

જો આ જ ગતિએ પરિસ્થિતિ આગળ વધશે, તો વૈશ્વિક આર્થિક મંદી (Global Depression) નજીક છે.

પરમાણુ હુમલો આ વિનાશને અનેકગણો વધારી દેશે.

પિકએક્સ માઉન્ટેન પર જમીન પર કરવામાં આવેલા પરમાણુ વિસ્ફોટથી ફેલાતું કિરણોત્સર્ગી પ્રદૂષણ (Radioactive Fallout) સમગ્ર પર્શિયન ગલ્ફને દૂષિત કરી શકે છે. પરિણામે લગભગ 10 કરોડ લોકોના પાણીના પુરવઠામાં ઝેર ભળી શકે છે.

પરમાણુ હુમલાની અસર માત્ર ઈરાન કે મધ્યપૂર્વ સુધી સીમિત નહીં રહે

આ તો માત્ર મધ્યપૂર્વ માટેનાં તાત્કાલિક પરિણામોમાંથી કેટલાંક છે. બાકીની દુનિયા પણ એટલી જ જોખમમાં છે.

આજ સુધી યુદ્ધમાં અમેરિકા સિવાય કોઈ દેશે પરમાણુ હથિયારનો ઉપયોગ કર્યો નથી. જોકે, કેટલાક દેશો આવું કરવા ઇચ્છુક હોઈ શકે છે.

જો અમેરિકા ઈરાન પર પરમાણુ હુમલો કરે છે, તો તે દુનિયા માટે એક નવો ખતરનાક દાખલો સ્થાપિત કરશે.

રશિયા અગાઉથી જ ઓછામાં ઓછી બે અન્ય સરકારોને કહી ચૂક્યું છે કે જો અમેરિકા ઈરાન પર પરમાણુ હુમલો કરશે, તો રશિયાને પણ યુક્રેન સામે પરમાણુ હથિયારોનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ મળી જશે.

પાકિસ્તાન અને ભારત પણ એકબીજા સામે આવું પગલું ભરવા માટે પ્રેરાઈ શકે છે. એ જ રીતે ઉત્તર કોરિયા દક્ષિણ કોરિયાની રાજધાની સિઓલ સામે પરમાણુ હુમલો કરી શકે છે.

પ્રથમ પરમાણુ હુમલા બાદ ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ (World War III) અનિવાર્ય બની જશે.

અને આ યુદ્ધ બહુ ટૂંકું હશે, પરંતુ તેનો અંત સમગ્ર માનવજાત માટે વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે.

આપણે છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી આ વિનાશ તરફ આંખો બંધ કરીને આગળ વધી રહ્યા છીએ

ફેબ્રુઆરી મહિનાથી અમેરિકન પ્રશાસને શાંતિથી પોતાની પરમાણુ નીતિમાં ફેરફાર કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ ફેરફારોનો હેતુ કહેવાતા ‘બેટલફિલ્ડ ન્યુક્લિયર વેપન્સ’ એટલે કે યુદ્ધના મેદાનમાં ઉપયોગમાં લેવાતાં નાના પરમાણુ હથિયારોના પ્રથમ ઉપયોગને સરળ બનાવવાનો છે, જેથી આવા હથિયારોનો ઉપયોગ થવાની શક્યતા વધી જાય.

વોશિંગ્ટનમાં બંને રાજકીય પક્ષોમાંથી કોઈને પણ આ બાબતની ખાસ ચિંતા હોય તેવું દેખાતું નથી.

અને હવે આપણે આ ખતરનાક પરિસ્થિતિની એકદમ નજીક પહોંચી ગયા છીએ.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર નજર રાખનારા લોકોનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પ આગામી સપ્તાહના અંત સુધીમાં પરમાણુ હથિયારોનો ઉપયોગ કરવો કે નહીં તે અંગે નિર્ણય લઈ શકે છે.

એ તારીખ 7 નવેમ્બર હશે, એટલે કે આજથી છ દિવસ પછી.

ટ્રમ્પના પક્ષમાં એક વાત કહી શકાય કે તેઓ હજુ પણ નિર્ણય લેવામાં ખચકાઈ રહ્યા છે.

હાલમાં ટ્રમ્પ પોતાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ અને પોતાના ખાસ દૂત તથા મિત્ર સ્ટીવ વિટકોફની વાત સાંભળી રહ્યા છે. બંનેનું માનવું છે કે ઈરાન સાથે સમજૂતી થઈ શકે છે.

ઈરાન સાથે શાંતિ સમજૂતી શક્ય છે, પરંતુ સરળ નથી

તેમનું માનવું સાચું છે, જોકે આ કામ સરળ નહીં હોય.

ઈરાનીઓ કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં વાટાઘાટો દરમિયાન ખૂબ જ મુશ્કેલ સાબિત થાય છે. ફેબ્રુઆરીમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની અને તેમના પરિવારના સભ્યોનાં મોત બાદ ઈરાન સરકારના કેટલાક જૂથો અગાઉ કરતાં વધુ કટ્ટરપંથી બની ગયા છે.

દાયકાઓથી દુનિયાથી અલગ પડી ગયેલા ઈરાનના પ્રમાણમાં ઉદારવાદી નેતાઓ પણ પશ્ચિમી દેશોમાં નિર્ણયો કેવી રીતે લેવામાં આવે છે તે અંગે મૂંઝવણ અનુભવે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, તેહરાનમાં એવી વ્યાપક માન્યતા છે કે અમેરિકાની સરકાર ઇઝરાયેલને નિયંત્રિત કરે છે.

પરંતુ એકંદરે, ઈરાનના નિર્ણય લેનારા લોકો સાથે વાતચીત કરનારા લોકોનું કહેવું છે કે ત્યાં એક બાબતે સર્વસંમતિ છે:

વધુ એક યુદ્ધ કોઈના હિતમાં નથી અને શાંતિ સમજૂતી કરવી જરૂરી છે.

દુનિયાના સામાન્ય લોકોને હજુ સુધી આ ચર્ચામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી

એક મહત્વપૂર્ણ જૂથ એવું છે, જેને અત્યાર સુધી આ સમગ્ર ચર્ચામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી.

અને તે છે સમગ્ર વિશ્વની સામાન્ય જનતા.

એવા કરોડો લોકો, જેઓ અને તેમનાં બાળકો આગામી અઠવાડિયે ટ્રમ્પ નેતન્યાહુના દબાણમાં આવીને ઈરાન પર પરમાણુ હુમલો કરશે તો મોતને ભેટી શકે છે.

હવે સમય આવી ગયો છે કે આ લોકો પોતાનો અવાજ ઉઠાવે.