મહારાણા પ્રતાપના વંશજોની દિવાળી; ત્રણ પેઢીની પરંપરા—લક્ષ્યરાજ સિંહ ખુલ્લા પગે મહાલક્ષ્મી મંદિરે પહોંચ્યા
દિવાળીનો તહેવાર ભગવાન શ્રી રામના ૧૪ વર્ષના વનવાસ પૂર્ણ કરીને અયોધ્યા પરત ફરવાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. ભગવાન શ્રી રામના વંશજો દ્વારા પણ આ તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહપૂર્વક મનાવવામાં આવે છે. મેવાડ રાજપરિવાર—જે દેશના અગ્રણી રાજવંશોમાંનો એક છે અને ભગવાન શ્રી રામનો સીધો વંશજ છે—તે દિવાળીને અત્યંત ઉત્સાહ અને આનંદ સાથે ઉજવે છે. અહીં પરંપરાઓ પેઢી દર પેઢી જાળવી રાખવામાં આવે છે, જેથી નવી પેઢી આ પ્રાચીન રીત-રિવાજો સાથે જોડાયેલી રહે. દિવાળીના અવસરે, મેવાડના પૂર્વ રાજપરિવારની ત્રણ પેઢીઓને દર્શાવતી તસવીરો તેમના શાહી વૈભવની ઝલક આપે છે.
સ્વર્ગસ્થ અરવિંદ સિંહ મેવાડ, પોતાના પૂર્વજોની પરંપરાઓને જાળવી રાખતા, દિવાળી દરમિયાન ઉદયપુરમાં આવેલા પ્રસિદ્ધ મહાલક્ષ્મી મંદિરે દર્શનાર્થે જતા હતા. તેમની સાથે ઘણીવાર તેમના પુત્ર, લક્ષ્યરાજ સિંહ મેવાડ પણ રહેતા. સમગ્ર શાહી કાફલો સિટી પેલેસ સંકુલમાંથી નીકળીને ભાટિયાની ચોહટ્ટા ખાતે આવેલા શ્રી મહાલક્ષ્મી મંદિર તરફ પ્રયાણ કરતો હતો. મંદિરમાં, મેવાડ રાજપરિવાર વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરે છે અને સમગ્ર મેવાડ ક્ષેત્ર માટે સમૃદ્ધિની કામના કરે છે.
જ્યારે દિવાળીની બપોરે મેવાડનો પૂર્વ રાજપરિવાર—પોતાના શાહી કાફલા સાથે—દેવી મહાલક્ષ્મીના દર્શને જવા માટે સિટી પેલેસમાંથી નીકળે છે, ત્યારે શહેરના રહેવાસીઓ આ શાહી ભવ્યતા જોવા અને રાજપરિવારના સભ્યોનું અભિવાદન કરવા માટે ઉત્સાહપૂર્વક એકત્ર થાય છે. સ્થાનિક લોકો રાજપરિવારના સભ્યોનું સ્વાગત કરે છે અને તેમને નમન કરે છે; તેઓ તેમના એક ઝલક દર્શન કરવા માટે પણ ખૂબ આતુર જોવા મળે છે. મહાલક્ષ્મી મંદિરની આ મુલાકાતો દરમિયાન, મેવાડના પૂર્વ રાજપરિવારના સભ્યો સંપૂર્ણ પરંપરાગત શાહી પોશાકમાં સજ્જ હોય છે, જેમાં વિશિષ્ટ ‘મેવાડી પાઘડી’ અને તેમનો શાહી કાફલો સામેલ હોય છે.
ઉદયપુરમાં દેવી મહાલક્ષ્મીની મૂર્તિ અનોખી છે; અહીં દેવી કમળના ફૂલ પર બિરાજમાન હોવાને બદલે હાથી (*ગજરાજ*) પર સવાર દર્શાવવામાં આવ્યા છે. હાથી પર બિરાજમાન દેવીનું આ સ્વરૂપ ભવ્યતા, સમૃદ્ધિ, વૈભવ, શક્તિ અને શુભતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દિવાળીના દિવસે, લાખો ભક્તો દેવી મહાલક્ષ્મીના આશીર્વાદ મેળવવા માટે મંદિરે આવે છે.
દિવાળીના આ પાંચ દિવસો દરમિયાન, મંદિરમાં ભવ્ય ઉજવણીઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે. ડૉ. લક્ષ્યરાજ સિંહ મેવાડ એ મેવાડ વંશના ૭૭મા રક્ષક (કસ્ટોડિયન) છે. મહારાણા પ્રતાપના વંશજ તરીકે, આ રાજવંશની ભવ્યતા વિશ્વભરમાં વિખ્યાત છે. વધુમાં, મેવાડ વંશે પોતાની પરંપરાઓને દ્રઢતાપૂર્વક જાળવી રાખીને પોતાના વૈભવ અને વંશની ગરિમાને જીવંત રાખી છે. ફરજ પ્રત્યેની સમર્પણભાવના અને આ પરંપરાઓમાં રહેલી ઊંડી શ્રદ્ધાને કારણે જ, મેવાડ વંશ — અને તેના પૂર્વ રાજવી પરિવારના સભ્યો — અન્ય રાજવી પરિવારોની વચ્ચે એક વિશિષ્ટ અને મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે.















