LPG સિલિન્ડર 7000 રૂપિયામાં, તેલ 377 રૂપિયામાં, અહીંયાના ભાવ સાંભળીને એટેક આવી જશે!!

અમેરિકાના દબાણ અને સરહદો પર વધી રહેલા પડકારો વચ્ચે, પાકિસ્તાનના ઈરાન સાથેના સંબંધોમાં નવી જટિલતાઓ ઊભી થઈ છે. થોડા મહિનાઓ પહેલા જ, પાકિસ્તાન ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે પોતાની ભૂમિકા સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું; પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. સાઉદી અરેબિયા અને હુથી વિદ્રોહીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષે પાકિસ્તાન માટે એવી સ્થિતિ સર્જી છે કે તેણે નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની ગયું છે કે કોનો પક્ષ લેવો.

સાઉદી અરેબિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાના પ્રયાસમાં, પાકિસ્તાને ઈરાન સાથેની પોતાની સરહદ બંધ કરી દીધી છે, જેના કારણે વેપારને ભારે અસર પડી છે. ઈરાને શરૂઆતમાં વાતચીત દ્વારા આ મુદ્દો ઉકેલવાનું સૂચન કર્યું હતું, પરંતુ હવે તેણે પાકિસ્તાનને લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG)નો પુરવઠો અટકાવી દીધો છે. આનાથી પાકિસ્તાનના ઘરોમાં સંકટ સર્જાયું છે, જ્યાં રસોઈ માટેના ઈંધણના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે—જેના કારણે ગેસ સિલિન્ડર, જે પહેલાથી જ મોંઘા હતા, તે હવે સામાન્ય લોકોની પહોંચની બહાર થઈ ગયા છે.

પાકિસ્તાનમાં હવે સિલિન્ડરની કિંમત 7,000

ઈરાન તરફથી LPG પુરવઠો બંધ થવાને કારણે પાકિસ્તાનમાં સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું છે. માત્ર થોડા દિવસોમાં જ, 12 કિલોના LPG સિલિન્ડરની કિંમત 4,500 પાકિસ્તાની રૂપિયાથી વધીને લગભગ 7,000 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. વેપારીઓને આશંકા છે કે જો પુરવઠો જલ્દી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં નહીં આવે, તો ભાવ હજુ પણ વધી શકે છે. પાકિસ્તાન માટે ઈરાનથી થતી LPGની આયાત ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે; અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાન સામાન્ય રીતે દરરોજ ઈરાનથી લગભગ 7,000 ટન LPG આયાત કરે છે. સરહદ બંધ હોવાને કારણે, ગેસ ભરેલા સેંકડો ટ્રક અટવાઈ ગયા છે, જેનાથી બજારમાં પુરવઠાની અછત વધુ તીવ્ર બની છે.

17 ઓક્ટોબરથી સરહદી માર્ગો બંધ

17 ઓક્ટોબરે, પાકિસ્તાને ‘ગાબદ-રિમદાન’ (Gabd-Rimdan) અને ‘તાફતાન’ (Taftan) સરહદી માર્ગો દ્વારા ઈરાન સાથેનો વેપાર અટકાવી દીધો હતો. પાકિસ્તાની અધિકારીઓએ આ નિર્ણય પાછળ સુરક્ષા મજબૂત કરવી, દાણચોરી રોકવી અને સરહદ વ્યવસ્થાપનમાં સુધારો કરવો જેવા કારણો આપ્યા હતા.
બીજી તરફ, ઈરાને આ અવરોધ માટે તકનીકી સમસ્યાઓ અને સરહદ પર લેવામાં આવેલા સાવચેતીના પગલાંને જવાબદાર ગણાવ્યા છે. આ સંદર્ભમાં, સરહદ બંધ કરવાના કારણો અંગે બંને દેશોના નિવેદનોમાં વિસંગતતા જોવા મળે છે. આ બંધ થવાની અસર માત્ર ગેસ પૂરતી સીમિત નથી.
અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાનથી બટાકા, કેળા અને ચોખા જેવી વસ્તુઓ લઈ જતા એક હજારથી વધુ કન્ટેનર અટવાઈ ગયા હતા. સેંકડો ટ્રકોની અવરજવર પણ પ્રભાવિત થઈ હતી. જોકે પાકિસ્તાનથી ‘ગાબદ-રિમદાન’ (Gabd-Rimdan) માર્ગે નાશવંત ચીજવસ્તુઓની નિકાસ ફરી શરૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ એલપીજી (LPG)ની આયાત ખોરવાયેલી રહી.

શું આ પગલું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના દબાણ હેઠળ લેવામાં આવ્યું હતું?

આ સમગ્ર મામલામાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ભૂમિકા પણ ચર્ચાનો વિષય બની છે. વોશિંગ્ટન લાંબા સમયથી આર્થિક પ્રતિબંધો દ્વારા ઈરાન પર દબાણ લાવી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન એક મુશ્કેલ સંતુલન જાળવવાની સ્થિતિમાં છે: તેણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખવાના છે અને સાથે સાથે ઈરાન સાથેનો તેનો વેપાર પણ ટકાવી રાખવાનો છે. ૨૩ ઓક્ટોબરે, પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે દેશ હાલમાં લાગુ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોનું પાલન કરે છે. જોકે, ઈસ્લામાબાદે સ્પષ્ટપણે એ સ્વીકાર્યું નથી કે સરહદ બંધ કરવાનો નિર્ણય અમેરિકી દબાણ હેઠળ લેવામાં આવ્યો હતો કે કેમ.