ફરી એકવાર LPG સિલિન્ડર માટે લોકોની પડાપડી થશે, તેલ અને ગેસના ‘મહા-સંકટ’ માટે તૈયાર રહેજો

હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) હવે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષનું કેન્દ્રબિંદુ બની ગઈ છે. પરિણામે, આ વિસ્તારમાંથી તેલ અને ગેસની અવરજવર અટકી ગઈ છે અને અનેક જહાજો સમુદ્રમાં ફસાઈ ગયા છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે, સામાન્ય જનતામાં એલપીજી સિલિન્ડર મેળવવા માટે ફરીથી પડાપડી થવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. અગાઉ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પરના હુમલા બાદ સિલિન્ડરની અછત સર્જાઈ હતી અને ઠેર-ઠેર લાંબી કતારો જોવા મળી હતી. જોકે, હવે પરિસ્થિતિ અલગ છે. ભારતે આવા કોઈપણ મોટા સંકટનો સામનો કરવા માટે નોંધપાત્ર તૈયારીઓ કરી છે.

ભારત કેટલું તૈયાર છે?

અગાઉ, ભારતની 90 ટકા એલપીજી આયાત હોરમૂઝની સામુદ્રધુની થઈને આવતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. ભારત હવે માત્ર એક જ દેશ પર નિર્ભર નથી; તે અનેક દેશોમાંથી એલપીજી મેળવે છે. ભારત હાલમાં દરરોજ આશરે 37,000–38,000 મેટ્રિક ટન એલપીજીનું ઉત્પાદન કરે છે. સ્થાનિક રિફાઈનરીઓ હવે ઉત્પાદનમાં 10 ટકા સુધીનો વધારો કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહી છે.

એક અહેવાલ મુજબ, સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે, “ભારત પાસે હાલમાં પૂરતો સ્ટોક છે. હોરમૂઝની સામુદ્રધુની થઈને પુરવઠો આવી રહ્યો છે, પરંતુ આપણે હવે તેના પર સંપૂર્ણપણે નિર્ભર રહી શકીએ તેમ નથી. જોકે, હોરમૂઝની સામુદ્રધુની એક અઠવાડિયા માટે પણ બંધ થઈ જાય તો ગંભીર મુશ્કેલી સર્જાઈ શકે છે.”

 

અછતને કેવી રીતે પુરી કરવામાં આવી?

એલપીજીની આયાતમાં થયેલા ઘટાડાને સરભર કરવા માટે, ભારતે સ્થાનિક ઉત્પાદન વધાર્યું અને વપરાશમાં ઘટાડો કર્યો. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ઓગસ્ટ મહિનામાં સ્થાનિક એલપીજી વપરાશમાં વાર્ષિક ધોરણે 17 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેની અસર ઘરો, વ્યાવસાયિક વપરાશકર્તાઓ અને ઉદ્યોગોમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળી હતી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવારે સંકેત આપ્યો હતો કે નવેમ્બરમાં યોજાનારી અમેરિકાની મિડ-ટર્મ ચૂંટણી પહેલા તેલના ભાવમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે. દરમિયાન, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 100 ડોલરની સપાટી વટાવી ગયા છે, જેના કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર ભારતીય ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને થતા નુકસાનમાં વધારો થયો છે. અહેવાલો અનુસાર, આ કંપનીઓને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર ₹23 અને પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર ₹5નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેમને એલપીજી પર પણ ₹200 સુધીનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.