સોનું 51,000 ચાંદી 2.33 લાખ સસ્તી થઈ, હવે આગળ શું થશે? સમજી લો આખું ગણિત

સોના અને ચાંદીના ભાવ કેમ ઘટી રહ્યા છે? સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ તીવ્ર ઘટાડાથી લગ્ન પ્રસંગો માટે ઘરેણાં ખરીદનારા લોકોમાં ખુશી જોવા મળી રહી છે, પરંતુ રોકાણકારો આશ્ચર્યચકિત અને ચિંતિત છે. થોડા સમય પહેલા જ રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચેલી આ કિંમતી ધાતુઓમાં હવે ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે: શું સોનું અને ચાંદી હજુ સસ્તા થશે, કે પછી આ ઘટાડો લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ખરીદીની તક છે? સોનું અને ચાંદી તેમના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરથી કેટલા નીચે આવ્યા છે?

આ પ્રશ્નોના જવાબ જાણવા માટે, *હિન્દુસ્તાન* (Hindustan) એ ત્રણ નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી: કેડિયા કોમોડિટીઝના પ્રમુખ અજય કેડિયા; કોટક નિયો (Kotak Neo) ના કરન્સી અને કોમોડિટી રિસર્ચ હેડ અનિંદ્ય બેનર્જી; અને બ્રિકવર્ક રેટિંગ્સ (Brickwork Ratings) ના રિસર્ચ હેડ રાજીવ શરણ. ચાલો તેમના વિશ્લેષણ પર એક નજર કરીએ…

1. સોનું અને ચાંદી રેકોર્ડ ઊંચાઈ પરથી ગગડ્યા

MCX (મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ) પર, સોનું તેના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તર—જે આ વર્ષે 29 જાન્યુઆરીએ ₹1,93,096 સુધી પહોંચ્યું હતું—તેનાથી ₹51,000 થી વધુ નીચે આવી ગયું છે. બીજી તરફ, MCX પર ચાંદીનું અત્યાર સુધીનું સર્વોચ્ચ સ્તર ₹4,20,048 હતું, જે હવે ₹2.33 લાખથી વધુ ઘટી ગયું છે.

2. સોના માટે આગળ શું?

કોટક નિયોના અનિંદ્ય બેનર્જીના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરો યથાવત રાખવાના નિર્ણયથી સોના પરનું દબાણ ઘટ્યું નથી. સોનામાં હજુ વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે અને તે પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1.42 લાખના સ્તર સુધી પહોંચી શકે છે. બેનર્જી કહે છે, “જ્યાં સુધી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું પ્રતિ ઔંસ $4,120 થી નીચે અને MCX પર પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹146,000 થી નીચે રહે છે, ત્યાં સુધી ફરીથી તેજી (bullish trend) આવવાની શક્યતા અંગે સાવચેત રહેવું જોઈએ.”

તેમના મતે, જો કાચા તેલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો આવે અને ડોલર ઇન્ડેક્સ મજબૂત બને, તો સોના પરનું દબાણ વધી શકે છે. તેલના ઊંચા ભાવ ફુગાવાની ચિંતાઓને વેગ આપી શકે છે, જેના પરિણામે યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ (વળતર) ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, સોના જેવી એવી સંપત્તિ કે જેના પર વ્યાજ મળતું નથી, તેનું આકર્ષણ ઘટી શકે છે. જોકે, જો તેલના ભાવ કે ડોલરમાં વધુ કોઈ ઉછાળો ન આવે, તો સોનું તેની વર્તમાન શ્રેણી (રેન્જ)માં જ કારોબાર કરતું રહેવાની શક્યતા છે.

રોકાણકારો માટે સલાહ: રોકાણકારો MCX પર સોનાના ભાવ ₹1.40 લાખની આસપાસના સ્તર પર નજર રાખી શકે છે; જોકે, ખરીદી અંગેનો કોઈપણ નિર્ણય બજારની હિલચાલ અને વ્યક્તિગત જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવો જોઈએ.

3. ચાંદી માટે મોટો પ્રશ્ન: શું ભાવ ઘટીને ₹1.75 લાખ સુધી પહોંચશે?

અનિંદ્ય બેનર્જીનો ચાંદી અંગેનો દૃષ્ટિકોણ સોનાની સરખામણીમાં વધુ સાવચેતીભર્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ ચાંદીમાં જોવા મળતી વધુ અસ્થિરતા (વોલેટિલિટી) અને ઔદ્યોગિક માંગને લઈને રહેલી અનિશ્ચિતતા છે. તેમના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદી માટે પ્રતિ ઔંસ $50નું સ્તર એક મહત્વપૂર્ણ ‘સપોર્ટ લેવલ’ (આધાર સ્તર) તરીકે કામ કરે છે. જો ભાવ આ સ્તરની નીચે ટકી રહે, તો આગામી લક્ષ્યાંકો $48 અને ત્યારબાદ $46 પ્રતિ ઔંસ હોઈ શકે છે.

રોકાણકારો માટે સલાહ: MCX પર, ચાંદી માટે પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹2.10 લાખનું સ્તર ‘અપર રેઝિસ્ટન્સ’ (ઉપરી અવરોધ) તરીકે કામ કરે છે. પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં, ભાવ ઘટીને પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹1.75 લાખથી ₹1.80 લાખની વચ્ચે આવી શકે છે.

4. શું સોનામાં આવેલો ઘટાડો માત્ર એક ‘કરેક્શન’ (સુધારો) છે?

‘બ્રિકવર્ક રેટિંગ્સ’ (Brickwork Ratings)ના રાજીવ શરણના જણાવ્યા અનુસાર, ઓક્ટોબરમાં નોંધાયેલા રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરથી સોનાના ભાવમાં લગભગ 5%નો ઘટાડો થયો છે. તેઓ આને એક સામાન્ય ‘કરેક્શન’ તરીકે જુએ છે, ન કે એકંદર તેજીના વલણમાં આવેલા બદલાવ તરીકે. સોનાના ભાવમાં આવેલા આ ઘટાડા પાછળ પાંચ મુખ્ય કારણો છે…

નફાની વસૂલાત (Profit-taking): રેકોર્ડ તેજી બાદ રોકાણકારોએ પોતાનો નફો રોકડમાં ફેરવવાનું (વેચીને નફો મેળવવાનું) શરૂ કર્યું.

મજબૂત ડોલર: ડોલરની મજબૂતી સોનાના ભાવ પર ઘટાડાનું દબાણ લાવી શકે છે.

યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ: બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થવાથી વ્યાજ આપતી સંપત્તિઓ રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બને છે.

ફેડરલ રિઝર્વ (Fed) પાસેથી અપેક્ષાઓ: વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાની આશાઓ ઘટવાથી સોનાને મળતો ટેકો નબળો પડ્યો છે. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ: ‘સુરક્ષિત રોકાણ’ (સેફ-હેવન) તરીકે સોનાની માંગમાં થોડો ઘટાડો થયો છે.

રાજીવ શરણનું માનવું છે કે નજીકના ગાળામાં સોનાના ભાવમાં અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ અને ડોલરની ચાલ બજાર માટે નિર્ણાયક પરિબળો બની રહેશે.