આટલી મોટી ભૂલ? ઈમિગ્રેશન ક્લિયરન્સ વગર ઉડી ગયા 3 ઇટાલિયન મુસાફરો, હવે Air India ને ફટકારી નોટિસ

દિલ્હી એરપોર્ટ પર સુરક્ષામાં મોટી ખામી જોવા મળી. ત્રણ ઇટાલિયન મુસાફરોને ઇમિગ્રેશન ક્લિયરન્સ વિના ભારતમાંથી ડિપોર્ટ કરવામાં આવ્યા. આ ત્રણેય અમૃતસરથી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટમાં દિલ્હી આવ્યા હતા. આ ઘટના અંગે નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે એર ઇન્ડિયાના SOP ની પાંચ જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું. મંત્રાલયે એર ઇન્ડિયાને કારણદર્શક નોટિસ જારી કરીને સાત દિવસમાં જવાબ માંગ્યો.

ખરેખર એર ઇન્ડિયાની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) હેઠળ બોર્ડિંગ પાસને બે શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે: સ્થાનિક મુસાફરો માટે ‘D’ અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો માટે ‘I’. મંત્રાલય અનુસાર આ કિસ્સામાં અનુસરવામાં આવેલી પ્રક્રિયા SOP સાથે અસંગત હતી. દિલ્હી પહોંચ્યા પછી ત્રણ મુસાફરોને આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હોવા જોઈએ અને સ્થાનિક મુસાફરોની ભીડથી અલગ કરીને ઇમિગ્રેશનમાં મોકલવામાં આવ્યા હોવા જોઈએ. તેના બદલે તેમને ગેટ 39 પર ‘ઇન્ટરનેશનલ-ટુ-ઇન્ટરનેશનલ ટ્રાન્સફર એરિયા’માં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.

ઇમિગ્રેશનમાંથી પસાર થયા વિના ફ્લાઇટમાં ચઢી ગયા
ત્યાંથી તેઓ પ્રસ્થાન વિસ્તારમાં ગયા અને ઇમિગ્રેશન ચેકપોઇન્ટમાંથી પસાર થયા વિના લુફ્થાન્સા ફ્લાઇટમાં ચઢી ગયા. મંત્રાલયે વધુમાં સમજાવ્યું કે આ ત્રણ મુસાફરો એર ઇન્ડિયાની હબ-એન્ડ-સ્પોક સિસ્ટમ હેઠળ મુસાફરી કરી રહ્યા હતા જેમાં મુસાફરોને પહેલા નાના એરપોર્ટથી મોટા હબ એરપોર્ટ પર ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. આ ત્રણ મુસાફરો અમૃતસરથી દિલ્હી આવ્યા હતા. અમૃતસરમાં તેમને એર ઇન્ડિયાની ડોમેસ્ટિક ફ્લાઇટ માટે ‘ડી’ (ડોમેસ્ટિક) બોર્ડિંગ પાસ આપવામાં આવ્યા હતા. તેમને અમૃતસરમાં આગળની લુફ્થાન્સા ફ્લાઇટ માટે બોર્ડિંગ પાસ પણ આપવામાં આવ્યા હતા જે નિયમોનું ઉલ્લંઘન હતું. ત્યારબાદ ત્રણેય દિલ્હીથી લુફ્થાન્સા ફ્લાઇટમાં મ્યુનિક માટે રવાના થયા.

એર ઇન્ડિયાએ ક્યાં ભૂલો કરી?

મંત્રાલય અનુસાર સ્થાપિત નિયમો અનુસાર મુસાફરોને ફક્ત ‘ડી’ (ડોમેસ્ટિક) અને ‘આઈ’ (આંતરરાષ્ટ્રીય) કેટેગરીના બોર્ડિંગ પાસ જ આપવાના હતા. દિલ્હી પહોંચ્યા પછી ડોમેસ્ટિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરોને અલગ કરવા જોઈતા હતા પરંતુ આવું નહોતું. ફક્ત ‘આઈ’ કેટેગરીના બોર્ડિંગ પાસ ધરાવતા મુસાફરોએ ‘ઈન્ટરનેશનલ-ટુ-ઈન્ટરનેશનલ ટ્રાન્સફર ડેસ્ક’નો ઉપયોગ કરવો જોઈતો હતો છતાં ‘ડી’ કેટેગરીના બોર્ડિંગ પાસ ધરાવતા મુસાફરો આવ્યા. હબ-એન્ડ-સ્પોક એરપોર્ટ પર 24 કલાક માટે એક નોડલ અધિકારી તૈનાત હોવા જોઈએ. જરૂરી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કર્યા વિના કોઈ પણ મુસાફર આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રસ્થાન વિસ્તારમાં ન પહોંચે તેની ખાતરી કરવા માટે ચોવીસ કલાક મોનિટરિંગ ટીમની જરૂર હતી પરંતુ આ કિસ્સામાં મોનિટરિંગ સિસ્ટમ નિષ્ફળ ગઈ.

એર ઇન્ડિયા પાસેથી બીજું શું પૂછવામાં આવ્યું?

મંત્રાલયે પૂછ્યું છે કે અમૃતસરમાં મુસાફરોને લુફ્થાન્સા બોર્ડિંગ પાસ કેમ આપવામાં આવ્યા. મંત્રાલયે પૂછ્યું છે કે ત્રણ ‘ડી’ કેટેગરીના મુસાફરો આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સફર વિસ્તારમાં કેવી રીતે પહોંચ્યા અને એર ઇન્ડિયા અને SATS સ્ટાફે તેમને કયા સમયે સંભાળ્યા. તેણે ઘટના સમયે નોડલ ઓફિસર અને મોનિટરિંગ ટીમના સ્થાન અને દિલ્હી એરપોર્ટ પર સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરોનું જરૂરી સમાધાન સમયસર કેમ પૂર્ણ થયું નહીં તે વિશે પણ માહિતી માંગી હતી.

વધુમાં મંત્રાલયે પૂછ્યું હતું કે શું પેસેન્જર મેનિફેસ્ટ જનરલ ડિક્લેરેશન અને API-PNR ડેટા સમયસર ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓને સબમિટ કરવામાં આવ્યા હતા શું આ દસ્તાવેજોમાં ત્રણ મુસાફરોની સ્થિતિ યોગ્ય રીતે નોંધવામાં આવી હતી અને ભૂલ ક્યારે મળી.

જો કોઈ જવાબ ન મળે તો કાર્યવાહી કરવામાં આવશે

સૌથી અગત્યનું મુસાફરોને વિમાનમાં ચઢતા પહેલા રોકવામાં આવ્યા ન હતા. ભૂલ પછીથી મેન્યુઅલ સમાધાન દરમિયાન મળી આવી હતી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ન તો સિસ્ટમ કે ન તો મોનિટરિંગ મિકેનિઝમે આ ભૂલ સમયસર શોધી કાઢી. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે જો એરલાઇન નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં જવાબ નહીં આપે તો મંત્રાલય ઉપલબ્ધ રેકોર્ડના આધારે વહીવટી અને નિયમનકારી કાર્યવાહી કરવાનું નક્કી કરી શકે છે.