શાબાસ: ભારતની સર્વાઇકલ કેન્સર રસી Cervavacને WHOની મંજૂરી; વિશ્વભરની મહિલાઓને મળશે સુરક્ષા

ભારતે આરોગ્ય ક્ષેત્રે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ સર્વાઇકલ કેન્સર (ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર) સામેની ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી રસી ‘સર્વાવેક’ (Cervavac) ને ‘પ્રી-ક્વોલિફિકેશન’ મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી સૂચવે છે કે ભારતીય રસી સુરક્ષા, અસરકારકતા અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાના આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે. પુણે સ્થિત ‘સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયા’ (SII) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ રસી હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) ના ચાર મુખ્ય પ્રકારો (સ્ટ્રેન્સ) – 16, 18, 6 અને 11 – સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે, જે સર્વાઇકલ કેન્સરના મુખ્ય કારણો છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, સ્ટ્રેન 16 અને 18 મુખ્યત્વે સર્વાઇકલ કેન્સર માટે જવાબદાર છે, જ્યારે સ્ટ્રેન 6 અને 11 જનનાંગો પર મસા (genital warts) થવાનું કારણ બને છે. WHO ના આંકડા દર્શાવે છે કે 9 થી 14 વર્ષની વયની છોકરીઓને આ રસી આપવાથી કેન્સરનું જોખમ 90 ટકા સુધી ઘટાડી શકાય છે.

વૈશ્વિક સ્તરે સરળતાથી મળી જશે

WHO ની પ્રી-ક્વોલિફિકેશન મંજૂરી મળવાથી, હવે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની એજન્સીઓ અને વૈશ્વિક આરોગ્ય કાર્યક્રમો માટે આ ભારતીય રસી મેળવવી ઘણી સરળ બની જશે. આનાથી ઓછી આવક ધરાવતા અને વિકાસશીલ દેશોમાં પરવડે તેવા ભાવે રસી પહોંચાડવાની સુવિધા મળશે. જોકે, દરેક દેશ પોતાની આરોગ્ય નીતિઓ અને બજેટના આધારે નક્કી કરશે કે તેઓ તેને તેમના રસીકરણ અભિયાનમાં સામેલ કરશે કે નહીં.

ભારતમાં, સ્તન કેન્સર પછી સર્વાઇકલ કેન્સર એ મહિલાઓમાં જોવા મળતું બીજા ક્રમનું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે. ચિંતાની બાબત એ છે કે 20 થી 30 વર્ષની વયની યુવતીઓ પણ આ રોગનો શિકાર બની રહી છે અને ઘણીવાર શરૂઆતના તબક્કે તેના લક્ષણો ધ્યાનમાં આવતા નથી. ભારત સરકાર પહેલેથી જ તેના રાષ્ટ્રીય રસીકરણ કાર્યક્રમમાં HPV રસીના સમાવેશ પર ભાર મૂકી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, ‘સર્વાવેક’ (CERVAVAC) ને મળેલી વૈશ્વિક માન્યતા મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય માટે એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક (ગેમ-ચેન્જર) સાબિત થશે.