OMG! માત્ર 22 દિવસમાં ભારતીયો લગ્ન પાછળ 6 લાખ કરોડ રૂપિયા વાપરી નાખશે
બજારોમાં ફરી એકવાર લગ્નગીતોના સૂર અને જાન-વરઘોડાનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. દુલ્હન માટેના લેહેંગાની ખરીદીથી લઈને સોના-ચાંદીના ઘરેણાંની ચમક સુધી, લગ્નસરાની મોસમ પૂરજોશમાં શરૂ થઈ ગઈ છે. હોટેલ્સ અને બેન્ક્વેટ હોલથી લઈને કેટરર્સ અને ડેકોરેટર્સ સુધી—દરેકની નજર આ સમયગાળા પર છે. દિવાળી પછી, વેપારીઓ હવે લગ્નસરાની મોસમમાંથી મોટી કમાણીની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. લગ્નસરાની શરૂઆત ૨૧ નવેમ્બરથી, એટલે કે ‘દેવ ઉઠની એકાદશી’ અને ‘તુલસી વિવાહ’ના દિવસથી થઈ રહી છે. વેપારી સંગઠન ‘ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી’ (CTI) ના અંદાજ મુજબ, સમગ્ર દેશમાં લગભગ ૫૨ લાખ લગ્ન યોજાશે, જેનાથી ₹૬ લાખ કરોડનો વેપાર થવાની શક્યતા છે. માત્ર દિલ્હી-NCR વિસ્તારમાં જ ૫ લાખ લગ્ન થવાની ધારણા છે, જેનાથી ₹૧ લાખ કરોડનો વેપાર થઈ શકે છે.
CTIના ચેરમેન બ્રિજેશ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ૧૧ ઓક્ટોબરે નવરાત્રિથી શરૂ થયેલી અને દિવાળી સુધી ચાલેલી તહેવારોની મોસમમાં બજારોમાં ભારે હલચલ જોવા મળી હતી. હવે વેપારીઓ લગ્નસરાની મોસમ માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. તેમના મતે, GST દરોમાં તાજેતરમાં કરાયેલા ઘટાડા અને અન્ય રાહત પગલાંની અસર ગ્રાહકોની ખરીદશૈલી પર પડી છે; લોકો હવે વિદેશી વસ્તુઓ કરતાં ભારતીય બનાવટની વસ્તુઓને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
CTIના ચેરમેન બ્રિજેશ ગોયલ અને જનરલ સેક્રેટરી ગુરમીત અરોરાનું કહેવું છે કે ‘વોકલ ફોર લોકલ વેડિંગ્સ’ (સ્થાનિક લગ્ન સામગ્રીને પ્રોત્સાહન) પહેલની લગ્ન બજાર પર સ્પષ્ટ અસર જોવા મળી રહી છે. ચીની લાઈટિંગ, કૃત્રિમ સજાવટની વસ્તુઓ અને ભેટ-સોગાદની આયાતી વસ્તુઓની જગ્યાએ હવે ભારતીય બનાવટની વસ્તુઓની માંગ વધી રહી છે. પરિણામે, પરંપરાગત કારીગરો, ઝવેરીઓ અને કાપડના વેપારીઓને મોટા ઓર્ડર મળી રહ્યા છે.
લગ્નસરાની મોસમથી વેપાર-ઉદ્યોગોને થશે મોટો લાભ
લગ્નસરાની મોસમનો વ્યાપ માત્ર કપડાં અને ઘરેણાંના ક્ષેત્ર પૂરતો સીમિત નથી. આનાથી ડેકોરેટર્સ, કેટરર્સ, ફૂલ વિક્રેતાઓ, કલાકારો, ટ્રાન્સપોર્ટર્સ અને હોટેલ ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા લોકોને પણ સીધો લાભ થાય છે. વધુમાં, આ સીઝન કાપડ, દાગીના, હસ્તકલા, પેકેજિંગ અને લોજિસ્ટિક્સના ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લઘુ અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (SMEs) માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
CTIના જનરલ સેક્રેટરી રમેશ આહુજા અને વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ રાહુલ અડલાખાના જણાવ્યા અનુસાર, લગ્નનું મોટાભાગનું બજેટ વિવિધ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પાછળ ખર્ચાય છે. આમાં લગભગ ૧૦% રકમ કપડાં (જેમ કે સાડી, લેહેંગા અને અન્ય પોશાક) પાછળ, ૧૫% દાગીના પાછળ અને ૫% ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા ઘરવપરાશની ટકાઉ વસ્તુઓ (consumer durables) પાછળ ખર્ચાય છે. આ ઉપરાંત, અંદાજ મુજબ ૫% રકમ મીઠાઈ, ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને નાસ્તા પાછળ; ૫% કરિયાણા અને શાકભાજી પાછળ; ૪% ભેટ-સોગાદો (ગિફ્ટ આઇટમ્સ) પાછળ; અને લગભગ ૬% અન્ય વિવિધ વસ્તુઓ પાછળ ખર્ચવામાં આવે છે.
સેવાઓની વાત કરીએ તો, બજેટના ૫% બેન્ક્વેટ હોલ, હોટેલ્સ અને લગ્ન સ્થળો પાછળ; ૩% ઇવેન્ટ મેનેજમેન્ટ પાછળ; ૧૦% ટેન્ટ અને સજાવટ પાછળ; ૧૦% કેટરિંગ પાછળ; અને ૪% ફૂલોની સજાવટ પાછળ ખર્ચાય છે. આ ઉપરાંત, પરિવહન અને કેબ સેવાઓ પાછળ ૩%, ફોટોગ્રાફી અને વિડિયોગ્રાફી પાછળ ૨%, સંગીત અને ઓર્કેસ્ટ્રા પાછળ ૩%, લાઇટિંગ અને સાઉન્ડ પાછળ ૩%, તથા અન્ય વિવિધ સેવાઓ પાછળ લગભગ ૭% ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે.
૨૧ નવેમ્બરથી લગ્નપ્રસંગો શરૂ થશે
લગભગ ચાર મહિનાની રાહ જોયા બાદ, ૨૧ નવેમ્બરથી ફરી લગ્નપ્રસંગો શરૂ થવા જઈ રહ્યા છે. શુભ કાર્યોની શરૂઆત ‘દેવ ઉઠની એકાદશી’ અને ‘તુલસી-શાલિગ્રામ વિવાહ’થી થશે. CTIના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૧ નવેમ્બરે મોટી સંખ્યામાં લગ્ન થવાની અપેક્ષા છે, કારણ કે આ દિવસને ‘અબુઝ સાયા’ (એવો સ્વતઃ શુભ દિવસ જેના માટે પંચાંગ કે કેલેન્ડર જોવાની જરૂર પડતી નથી) માનવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, ડિસેમ્બર મહિનામાં ૧૨ તારીખ સુધી લગ્ન માટે અન્ય ઘણા શુભ મુહૂર્તો પણ છે. CTI દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ‘મલમાસ’ના સમયગાળાને કારણે ૧૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ થી ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધી લગ્ન માટે કોઈ શુભ મુહૂર્ત રહેશે નહીં. ૧૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ થી ફરી લગ્ન પ્રસંગો શરૂ થશે અને ૨૮ જૂન, ૨૦૨૭ સુધી શુભ મુહૂર્તો ચાલુ રહેશે. ત્યારબાદ, શુક્ર ગ્રહના અસ્ત થવા અને ૧૩ જુલાઈએ ‘દેવશયની એકાદશી’ આવવાને કારણે, લગ્નસરાનો સમયગાળો લગભગ ચાર મહિના માટે થંભી જશે.
આના પરથી સંકેત મળે છે કે આગામી લગ્નસરાની સીઝન વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓમાં મોટો ઉછાળો લાવશે તેવી અપેક્ષા છે. CTIના અંદાજ મુજબ, દેશભરમાં ૫૨ લાખ (૫.૨ મિલિયન) લગ્નો થવાના હોવાથી, કપડાં અને દાગીનાથી લઈને હોટેલ્સ, કેટરિંગ અને ઇવેન્ટ ડેકોરેશન જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોને તેનો લાભ મળશે. હવે એ જોવાનું રહેશે કે આ લગ્નસરાની સીઝન વેપારી સમુદાયની અપેક્ષાઓને ક્યાં સુધી પૂર્ણ કરી શકે છે.














