Jio-Nayara પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ કેમ વધારે હોય છે? આ રહ્યો સીધો હિસાબ

ખાનગી ઓઈલ કંપનીઓ Nayara Energy અને Jio-bpએ તાજેતરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. 3 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ, Nayaraએ પેટ્રોલના ભાવમાં ₹5 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલના ભાવમાં ₹3 પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો હતો. તેવી જ રીતે, 11 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ Jio-bpએ પણ પેટ્રોલના ભાવમાં ₹5 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલના ભાવમાં ₹3 પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો.

ખાનગી ઈંધણ વિક્રેતાઓએ ભાવ કેમ વધાર્યા?

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને રિફાઈન્ડ ઉત્પાદનોના વધતા ખર્ચને કારણે આ ખાનગી વિક્રેતાઓને નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. આ નુકસાનને ઘટાડવા માટે કંપનીઓએ ભાવ વધારવા પડ્યા. એ પણ નોંધવું જરૂરી છે કે IOCL, BPCL અને HPCL જેવી સરકારી માલિકીની ઓઈલ કંપનીઓ પાસે દેશમાં પોતાની રિફાઈનરીઓ અને સ્થાપિત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (માળખાગત સુવિધાઓ) છે.

તેની સરખામણીમાં, Jio-bp અને Nayara Energy જેવા ખાનગી ઈંધણ વિક્રેતાઓએ સિંગાપોર અને વૈશ્વિક બજારોમાં પ્રવર્તમાન દરોને આધારે તેમના ભાવ નક્કી કરવા પડે છે. તેનું કારણ એ છે કે Nayara અને Jio-bp બંને ખાનગી વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓ છે અને સિંગાપોર એશિયાનું સૌથી મોટું ઓઈલ ટ્રેડિંગ હબ (વેપાર કેન્દ્ર) માનવામાં આવે છે.

પરિણામે, સિંગાપોર કોમોડિટી માર્કેટના ભાવ સમગ્ર એશિયામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેપાર માટે બેન્ચમાર્ક (ધોરણ) તરીકે કામ કરે છે—એક એવું ધોરણ જેનું Nayara અને Jio-bp પણ પાલન કરે છે. જો રિફાઈન્ડ પેટ્રોલ અને ડીઝલની વધતી માંગને કારણે સિંગાપોરમાં ભાવ વધે, તો આ કંપનીઓ નુકસાન ટાળવા માટે તેમની પોતાની ભારતીય રિફાઈનરીઓમાંથી મળતા ઈંધણના ભાવમાં પ્રમાણસર વધારો કરે છે.

સરકારી માલિકીની ઓઈલ કંપનીઓએ ભાવ કેમ ન વધાર્યા?

વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100ની આસપાસ રહ્યા છે. તેમ છતાં, IOCL, BPCL અને HPCL જેવી સરકારી ઓઈલ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં વધારો કર્યો નથી. પરિણામે, તેમને મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું છે—ડીઝલ પર અંદાજે ₹9 પ્રતિ લિટર અને પેટ્રોલ પર ₹8 પ્રતિ લિટર. તેમ છતાં, સામાન્ય ગ્રાહકોને રાહત આપવા માટે આ કંપનીઓએ ભાવ વધારવાનું ટાળ્યું છે.

આનું બીજું કારણ એ છે કે જ્યારે વૈશ્વિક કટોકટી દરમિયાન સરકારી માલિકીની કંપનીઓને ભારે નુકસાન થાય છે, ત્યારે સરકાર તે ખાધને સરભર કરવા માટે સબસિડી, કરમાં ઘટાડો અથવા વિશેષ રાહત પેકેજોની વ્યવસ્થા કરે છે; જોકે, ખાનગી તેલ કંપનીઓ માટે આવી કોઈ વ્યવસ્થા અસ્તિત્વમાં નથી.