‘રામાયણ’ ફિલ્મ સામે હિન્દુ સંગઠનનોએ કર્યો વિરોધ, મહાકાવ્યને વિકૃત કરવાનો આરોપ; ધાર્મિક સંતોની આકરી ચીમકી
હિન્દુ જનજાગૃતિ સમિતિ (HJS) એ તાજેતરમાં સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ થયેલી ‘રામાયણ’ ફિલ્મ સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. સંગઠનનો આરોપ છે કે આ ફિલ્મ મહર્ષિ વાલ્મીકિના મહાકાવ્યને વિકૃત કરે છે, રાવણનું મહિમામંડન કરે છે અને ભગવાન રામ તથા લક્ષ્મણને એવી રીતે રજૂ કરે છે જે તેમના પરંપરાગત ચિત્રણથી તદ્દન અલગ છે. આને ‘કોમ્યુનિસ્ટ એજન્ડા’ (સામ્યવાદી એજન્ડા) ને પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રયાસ ગણાવતા, સંગઠને હિન્દુઓને આ ફિલ્મનો બહિષ્કાર કરવા અનુરોધ કર્યો છે. વધુમાં, તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો ફિલ્મના બીજા ભાગમાં પણ આવી જ વિકૃતિઓ જોવા મળશે, તો દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો કરવામાં આવશે.
IANS ના અહેવાલ મુજબ, HJS ના ગોવા સંયોજક મનોજ સોલંકીએ મંગળવારે સાંજે જણાવ્યું હતું કે ફિલ્મમાંના કેટલાક દ્રશ્યો હિન્દુઓની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડે છે. તેમણે ફિલ્મ નિર્માતાઓના એ બચાવને પડકાર્યો, જેમાં આ વિષયવસ્તુને ‘સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા’ (creative freedom) ગણાવવામાં આવી હતી. તે જ દિવસે, HJS ના પ્રતિનિધિઓએ મુંબઈમાં એક પત્રકાર પરિષદ યોજીને ફિલ્મ સામેના તેમના વાંધાઓ રજૂ કર્યા હતા.
‘રામાયણ’ ફિલ્મ સામે હિન્દુ સંગઠનનો વિરોધ
રામાયણ કરોડો લોકો માટે ઊંડી શ્રદ્ધાનો વિષય છે તેમ ભારપૂર્વક જણાવતા, સોલંકીએ આરોપ લગાવ્યો કે ફિલ્મમાં એવી ઘટનાઓ અને ચિત્રણોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે જે મૂળ કથા સાથે સુસંગત નથી. તેમણે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ફિલ્મ સર્ટિફિકેશન (CBFC) ની પણ ટીકા કરી કે તે ફિલ્મના ધાર્મિક પાસાઓની યોગ્ય રીતે ચકાસણી કરવામાં નિષ્ફળ ગયું છે. તેમણે દલીલ કરી કે ધાર્મિક મહાકાવ્યો પર આધારિત ફિલ્મોને મંજૂરી આપતા પહેલા, બોર્ડે સંબંધિત ધર્મગ્રંથોનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ અને વિદ્વાનો સાથે પરામર્શ કરવો જોઈએ, જેથી ખાતરી કરી શકાય કે મૂળ કથાનક સાથે કોઈ છેડછાડ કરવામાં આવી નથી. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો, “હિન્દુઓની લાગણીઓને અન્ય ધર્મોની લાગણીઓ જેટલું મહત્વ કેમ આપવામાં આવતું નથી?”
‘મેસેન્જર ઓફ ગોડ’ (Messenger of God) અને ‘ધ દા વિન્સી કોડ’ (The Da Vinci Code) જેવી ફિલ્મોના વિરોધ, તેમજ ‘કમાલ ધમાલ મલામાલ’ (Kamaal Dhamaal Malamaal) ફિલ્મમાંના એક દ્રશ્ય અંગે ખ્રિસ્તી સમુદાયના અમુક વર્ગો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે સવાલ કર્યો કે હિન્દુઓની લાગણીઓને સમાન મહત્વ કેમ આપવામાં આવતું નથી?
શૂર્પણખા પ્રસંગને ખોટી રીતે રજૂ કરવાના આક્ષેપો
સમિતિએ મુખ્યત્વે રાવણના ચિત્રણ, શૂર્પણખા પ્રસંગ, લક્ષ્મણના પાત્ર અને ભગવાન રામ તથા સીતાના નિરૂપણ અંગે વાંધાઓ ઉઠાવ્યા છે. સમિતિનો દાવો છે કે, ફિલ્મમાં રાવણને એવા શાસક તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે જે પીડિતોનું રક્ષણ કરે છે અને ગરીબોને સુવર્ણ ગૃહો પ્રદાન કરે છે—જ્યારે કે વાસ્તવમાં તે એક એવો રાક્ષસરાજ હતો જેણે ઋષિઓને ત્રાસ આપ્યો હતો અને તેમના આશ્રમોનો વિનાશ કર્યો હતો. આ રીતે, ફિલ્મમાં તેને સામાજિક ન્યાયના પ્રતીક તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
સીતા દ્વારા લક્ષ્મણને ઠપકો આપવા સામે વાંધો
આ જૂથે ખાસ કરીને એ દ્રશ્ય સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે જેમાં સીતા લક્ષ્મણને ઠપકો આપે છે અને કહે છે કે તેને કોઈ સ્ત્રીના અંગો વિકૃત કરવાનો અધિકાર નથી. વધુમાં, તેમણે એ દ્રશ્ય પર પણ વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે જેમાં રામ, ખર અને દૂષણ નામના રાક્ષસોની માફી માંગતા જોવા મળે છે.
‘લક્ષ્મણને અહંકારી અને ક્રોધી તરીકે દર્શાવવાનો ઈરાદાપૂર્વકનો પ્રયાસ’
સંસ્થાએ ફિલ્મ નિર્માતાઓ પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમણે લક્ષ્મણને અહંકારી, ક્રોધી અને રામ તેમજ વિશ્વામિત્ર અને અગસ્ત્ય જેવા પૂજનીય ઋષિઓ પ્રત્યે કટાક્ષ કરનાર વ્યક્તિ તરીકે દર્શાવીને, તેમના વ્યક્તિત્વને ઘટાડવાનો ઈરાદાપૂર્વક પ્રયાસ કર્યો છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે પરંપરાગત રીતે લક્ષ્મણને ત્યાગ, વિનમ્રતા અને સમર્પણના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે. આ જૂથે ફિલ્મમાં આવતા તે દ્રશ્ય પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે જેમાં લક્ષ્મણ દિવ્ય શસ્ત્રો વિશે ઋષિઓ પાસેથી જ્ઞાન મેળવે છે. તેમનો તર્ક છે કે વાલ્મીકિ રામાયણ અનુસાર, વિશ્વામિત્રએ રામ અને લક્ષ્મણ બંનેને ‘બલા’ અને ‘અતિબલા’નું જ્ઞાન આપ્યું હતું.
સીતાના યુદ્ધ કૌશલ્ય અંગે ઉઠાવવામાં આવેલા પ્રશ્નો
સીતાના સંદર્ભમાં, સંસ્થાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે ફિલ્મમાં તેમને રાક્ષસો સામે લડતા દર્શાવવામાં આવ્યા હોવા છતાં, જ્યારે રાવણ તેમનું અપહરણ કરે છે ત્યારે તેઓ કોઈ પ્રતિકાર કરતા નથી. સંસ્થાનું કહેવું છે કે આ બાબત ફિલ્મમાં અગાઉ દર્શાવવામાં આવેલા તેમના પાત્રાલેખન સાથે સુસંગત નથી. તેમણે ‘સ્વયંવર’ના દ્રશ્યમાં રાવણની ગેરહાજરી પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે; મૂળ કથા અનુસાર, રાવણ ત્યાં હાજર હતો પરંતુ તે ભગવાન શિવના ધનુષને ઉઠાવી શક્યો ન હતો.
ધાર્મિક ગુરુઓ અને સંતો માટે સ્ક્રીનિંગ યોજવામાં આવશે
સોલંકીએ જણાવ્યું હતું કે, ફિલ્મની બીજી કડી (ભાગ) રિલીઝ થાય તે પહેલાં નિર્માતાઓએ હિન્દુ ધાર્મિક નેતાઓ, સંતો અને રામાયણના વિદ્વાનો માટે એક સ્ક્રીનિંગનું આયોજન કરવું જોઈએ. તેમણે સરકારને પણ અનુરોધ કર્યો કે તેઓ ભગવાન રામના કથિત અપમાન અને હિન્દુ સંગઠનો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલી ચિંતાઓ પર ધ્યાન આપે. સોલંકીએ ચેતવણી આપતા કહ્યું, “જો બીજા ભાગમાં પણ આવી જ વિકૃતિઓ જોવા મળશે, તો અમે સમગ્ર દેશમાં રસ્તા પર ઉતરી આવીશું અને આ ફિલ્મનો સખત વિરોધ કરીશું.”












