2027 માં થશે સદીનું સૌથી મોટું સૂર્યગ્રહણ, દિવસના સમયે પણ રાત્રિ જેવો અંધકાર છવાઈ જશે

ખગોળીય ઘટનાઓમાં રસ ધરાવનારાઓ માટે આગામી બે વર્ષ ખૂબ જ ખાસ રહેવાના છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, અત્યંત દુર્લભ એવા બે સૂર્યગ્રહણ થશે, જે ખગોળશાસ્ત્રીઓને અવકાશનો વધુ ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવાની એક અનોખી તક પૂરી પાડશે. પ્રથમ ગ્રહણ ૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૭ના રોજ થશે—જેને “સદીનું સૌથી ભવ્ય સૂર્યગ્રહણ” ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે—જે દરમિયાન દુનિયા ૬ મિનિટ અને ૨૩ સેકન્ડ સુધી અંધકારમાં ડૂબી જશે. તેના લગભગ એક વર્ષ પછી, ૨૨ જુલાઈ, ૨૦૨૮ના રોજ, વધુ એક લાંબા સમયગાળાનું સૂર્યગ્રહણ ઓસ્ટ્રેલિયા પરથી પસાર થશે.

સૂર્યગ્રહણ શું છે?

આપણો ગ્રહ, પૃથ્વી, સતત ગતિશીલ છે: તે પોતાની ધરી પર ફરે છે અને સાથે સાથે સૂર્યની આસપાસ પણ પરિભ્રમણ કરે છે. પૃથ્વીનો કુદરતી ઉપગ્રહ, ચંદ્ર, સતત પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે. પૃથ્વીને સૂર્યની આસપાસ એક ચક્ર પૂર્ણ કરવામાં એક વર્ષ લાગે છે, જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વીની આસપાસનું પોતાનું એક ચક્ર ૨૯.૫ દિવસમાં પૂર્ણ કરે છે. આ ભ્રમણ દરમિયાન ક્યારેક સૂર્ય, ચંદ્ર અને પૃથ્વી એક સીધી રેખામાં આવી જાય છે.

આ ખગોળીય ઘટના દરમિયાન, ચંદ્ર સૂર્ય અને પૃથ્વીની વચ્ચે આવી જાય છે અને સૂર્યને ઢાંકી દે છે. પરિણામે, સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વી સુધી પહોંચી શકતો નથી, જેના કારણે દિવસ દરમિયાન અંધકાર છવાઈ જાય છે—આ ઘટનાને સૂર્યગ્રહણ કહેવામાં આવે છે. સૂર્યગ્રહણના ત્રણ પ્રકાર છે: સંપૂર્ણ, આંશિક અને કંકણાકૃતિ (જેને ઘણીવાર “રિંગ ઓફ ફાયર” અથવા “અગ્નિ વલય” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે). જ્યારે ચંદ્ર સૂર્યને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દે છે, ત્યારે તેને સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ કહેવાય છે. અહીં ઉલ્લેખ કરાયેલા બંને ગ્રહણ ‘સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ’ છે, જે તેને વિશેષ મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે.

સદીનું સૌથી ભવ્ય સૂર્યગ્રહણ

જોકે બંને સૂર્યગ્રહણ અદભૂત દ્રશ્યો રજૂ કરશે, પરંતુ ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ની ઘટના ખરેખર અસાધારણ હશે. ૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૭ના રોજ થનારા સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણની અવધિ ૬ મિનિટ અને ૨૩ સેકન્ડની હશે—આટલા સમય સુધી સૂર્યનો બાહ્ય આવરણ (કોરોના) ચંદ્રની પાછળ છુપાયેલો રહેશે. ૧૯૯૧ થી ૨૧૧૪ વચ્ચે પૃથ્વી પરથી જોઈ શકાતા સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણોમાં આ સૌથી લાંબું હશે, તેથી જ તેને “સદીનું સૌથી લાંબું સૂર્યગ્રહણ” કહેવામાં આવી રહ્યું છે.

તેને જોવા માટે શ્રેષ્ઠ સ્થળ કયું છે?

ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ના સૂર્યગ્રહણનો માર્ગ સ્પેન અને જિબ્રાલ્ટર પરથી પસાર થશે. ત્યારબાદ તે મોરોક્કો, લિબિયા, ઇજિપ્ત, સુદાન, સાઉદી અરેબિયા અને યમન થઈને હિંદ મહાસાગર તરફ આગળ વધશે. આ ગ્રહણની સૌથી લાંબી અવધિ ઇજિપ્તના લક્સર (Luxor) શહેરમાં જોવા મળશે, જ્યાં આકાશ ૬ મિનિટ અને ૨૦ સેકન્ડ સુધી અંધકારમય રહેશે—જે કુલ અવધિ કરતાં માત્ર ૩ સેકન્ડ ઓછું છે.

જુલાઈ ૨૦૨૮માં વધુ એક અત્યંત લાંબું સૂર્યગ્રહણ

ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ના ગ્રહણને નિહાળવા માટે અત્યારથી જ ભારે માંગ છે અને બુકિંગ પણ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે. જો તમે આ ગ્રહણ જોવાનું ચૂકી જાઓ, તો લગભગ એક વર્ષ પછી, ૨૨ જુલાઈ, ૨૦૨૮ના રોજ ફરી એક શાનદાર તક મળશે. આ ગ્રહણ દરમિયાન સંપૂર્ણ ગ્રહણની સ્થિતિ ૫ મિનિટથી વધુ સમય સુધી રહેશે. નાસા (NASA) અનુસાર, પશ્ચિમ ઓસ્ટ્રેલિયાના કિમ્બરલી (Kimberley) વિસ્તારમાં આ ગ્રહણ સૌથી લાંબો સમય—૫ મિનિટ અને ૧૦ સેકન્ડ—સુધી જોવા મળશે.

જોકે આ ગ્રહણ ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ના ગ્રહણ કરતાં એક મિનિટથી વધુ ટૂંકું છે, તેમ છતાં સંપૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ માટે તે અસાધારણ રીતે લાંબું ગણાય; સામાન્ય રીતે આવા ગ્રહણો માત્ર ૨ મિનિટ જેટલો જ સમય ચાલે છે. આ એક ખૂબ જ સારો અનુભવ બની રહેશે, કારણ કે જુલાઈ મહિના દરમિયાન ઓસ્ટ્રેલિયાના આંતરિક વિસ્તારોમાં આકાશ સામાન્ય રીતે ખૂબ જ સ્વચ્છ હોય છે.