ગુજરાતની આ રાજકીય પાર્ટીને કોઈ નથી ઓળખતું, છતાં મળ્યું 1,200 કરોડનું દાન, પોલીસે કર્યો કૌભાંડનો પર્દાફાશ

આવકવેરા વિભાગે ગુજરાત સીઆઈડી (ક્રાઈમ)ની ઈકોનોમિક ઓફેન્સીસ વિંગ (EOW) સમક્ષ ત્રીજી ફરિયાદ નોંધાવી છે. આ ફરિયાદમાં ₹1,143.85 કરોડના બોગસ રાજકીય દાનના કૌભાંડનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં સામેલ પક્ષોમાં ‘સત્યવાદી રક્ષક પાર્ટી’ (એક નોંધાયેલી પરંતુ બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પાર્ટી), તેના હોદ્દેદારો અને એક કોસ્ટ મેનેજમેન્ટ એકાઉન્ટન્ટ (CMA)નો સમાવેશ થાય છે. FIRમાં BNJDના હોદ્દેદારોના નામ પણ સામેલ છે.

ફરિયાદમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે આ નેટવર્કનો ઉપયોગ નકલી દાનની રસીદો બનાવવા, દાતાઓ માટે કર મુક્તિ મેળવવા અને ત્યારબાદ કમિશન કાપીને રોકડમાં નાણાં પરત કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો.

આ પક્ષો સામેના કેસો

આવકવેરા વિભાગે ₹1,143.85 કરોડથી વધુના કથિત બોગસ રાજકીય દાનના વ્યવહારોમાં સામેલ બે નેટવર્કની ઓળખ કરી હતી અને ત્યારબાદ EOW સમક્ષ અલગ-અલગ ફરિયાદો નોંધાવી હતી. આ બે ફરિયાદો ‘ગરીબ કલ્યાણ પાર્ટી’, ‘ભારતીય રાષ્ટ્રીય જનતા દળ’ અને ‘સ્વતંત્રતા અભિવ્યક્તિ પાર્ટી’ને લગતી છે. આ સંસ્થાઓને ‘નોંધાયેલી બિન-માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પાર્ટીઓ’ (RUPP) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.

આવકવેરા વિભાગના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર દ્વારા નોંધાયેલ કેસ

આ ફરિયાદ સૌરવ ગર્ગ, ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર ઓફ ઈન્કમ ટેક્સ (ઇન્વેસ્ટિગેશન, ભરૂચ) દ્વારા નોંધાવવામાં આવી હતી. કથિત કૌભાંડમાં CMA બ્રિજેશ મહેતા, સ્વાતિ પટેલ (સત્યવાદી રક્ષક પાર્ટીના હોદ્દેદાર), અન્ય એક હોદ્દેદાર અને બિરેન મહેતા સામેલ હતા. આવકવેરા વિભાગનો આરોપ છે કે આરોપીઓએ કરદાતાઓ પાસેથી દાનની રકમ ચેક અને બેંકિંગ ચેનલો દ્વારા પાર્ટીના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે સાંઠગાંઠ કરી હતી.

10% સુધીનું કમિશન કાપીને નાણાં પરત કરાયા

ફરિયાદમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે દાતાઓને રાજકીય દાનની રસીદો આપવામાં આવતી હતી, જેનાથી તેઓ આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80GGC હેઠળ કર મુક્તિનો દાવો કરી શકતા હતા. પાર્ટીના ખાતામાંથી નાણાં ઉપાડવામાં આવતા હતા; રકમના 5% થી 10% કમિશન તરીકે રાખવામાં આવતા હતા અને બાકીની રકમ દાતાઓને રોકડમાં પરત કરવામાં આવતી હતી.

અસલી વાઉચર્સ, બિલો અથવા ખર્ચના રેકોર્ડનો અભાવ

ફરિયાદ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2022-23, 2023-24 અને 2024-25 દરમિયાન પક્ષના બેંક ખાતાઓમાં કુલ વ્યવહારો ₹415 કરોડના હતા. વિભાગનો આરોપ છે કે પક્ષે કોઈ વાસ્તવિક રાજકીય પ્રવૃત્તિ કરી ન હતી અને તેના ખાતાઓમાં તેને અનુરૂપ અસલી વાઉચર્સ, બિલો અથવા ખર્ચના રેકોર્ડનો અભાવ હતો.

ખોટી રસીદો બનાવવી

એક મુખ્ય આરોપ એ છે કે મહેતાએ વ્યવહારોની યોગ્ય ચકાસણી કર્યા વિના દાનના અહેવાલો અને બેલેન્સ શીટ તૈયાર કરી અને તેના પર ડિજિટલ હસ્તાક્ષર કર્યા. ત્યારબાદ આ દસ્તાવેજો આવકવેરા પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવ્યા હતા. વિભાગનો વધુમાં આરોપ છે કે વ્યવહારોને કાયદેસર ઠેરવવા અને રોકડ ઉપાડની સુવિધા માટે ખર્ચ અને ખરીદીના બનાવટી બિલો બનાવવામાં આવ્યા હતા.

સરકારને કરોડોનું નુકસાન

સરકારને થયેલું કથિત નુકસાન ₹124.5 કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. આ આંકડો કથિત રીતે મળેલા ₹415 કરોડના દાનના 30% છે. આ કૌભાંડમાં 56,238 દાતાઓ સામેલ હતા. આવકવેરા વિભાગનો અંદાજ છે કે સરકારી તિજોરીને અંદાજે ₹343 કરોડનું નુકસાન થયું છે.

FIRમાં સામેલ નામો

CID (ક્રાઈમ)ના ગાંધીનગર ઝોને આ કેસમાં BNJDના પ્રમુખ સુરેન્દ્રકુમાર ગજેરા, મહાસચિવ વિપુલ સોલંકી, ખજાનચી રૌનકસિંહ ચાવડા અને ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ-કમ-ઓડિટર આદિલ સૈયદ તેમજ પક્ષના એક સભ્યના નામનો સમાવેશ કર્યો છે.

કરોડોના કૌભાંડની કાર્યપદ્ધતિ

દાતાઓએ RTGS સહિતની બેંકિંગ ચેનલો દ્વારા પક્ષને ભંડોળ ટ્રાન્સફર કર્યું અને દાનની રસીદો મેળવી, જેનાથી તેઓ રાજકીય પક્ષોને આપેલા યોગદાન માટે આવકવેરા અધિનિયમ હેઠળ ઉપલબ્ધ કર કપાતનો દાવો કરી શક્યા. ત્યારબાદ, આ ભંડોળ પક્ષના ખાતાઓમાંથી ‘જે ટ્રેડિંગ’ (J Trading), ‘કાજલ એન્ટરપ્રાઇઝિસ’ (Kajal Enterprises) અને ‘પરમાર એસોસિએટ્સ’ (Parmar Associates) જેવી મધ્યસ્થી પેઢીઓમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ટ્રાન્સફરને દર્શાવવા માટે અનાજ, કઠોળ અને અન્ય ચીજવસ્તુઓની ખરીદીના ખોટા બિલો અને ઇન્વોઇસ બનાવવામાં આવ્યા હોવાનો આરોપ છે, જે પછી તે નાણાં રોકડમાં ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા.

ફરિયાદમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે ૨% થી ૧૦% સુધીનું કમિશન રાખી લેવામાં આવતું હતું અને બાકીની રકમ ‘આંગડિયા’ ચેનલો તથા ‘હવાલા’ નેટવર્ક દ્વારા મૂળ દાતાઓ સુધી પરત પહોંચાડવામાં આવતી હતી. આવકવેરા વિભાગના અંદાજ મુજબ, આ વ્યવસ્થાને કારણે અંદાજે ₹૩૪૩ કરોડની સીધી કરની આવકનું નુકસાન થયું હતું.