UPIથી લોકલ કરન્સી સુધી… BRICS દેશો માટે ભારતનો મોટો પ્લાનસ, પીયુષ ગોયલે કરી મોટી જાહેરાત

ભારતે બ્રિક્સ દેશો વચ્ચે વેપારને સરળ બનાવવા માટે પહેલ કરી છે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે બ્રિક્સ દેશોએ એકબીજા માટે પોતાના બજારો ખુલ્લા રાખવા જોઈએ. નોન-ટેરિફ અવરોધો ઘટાડવા અને ચુકવણી પ્રણાલીઓને એકીકૃત કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

નવી દિલ્હીમાં બ્રિક્સ બિઝનેસ ફોરમ 2026 માં બોલતા ગોયલે કહ્યું કે સભ્ય અને ભાગીદાર દેશો વચ્ચેનો વેપાર વધુ મજબૂત અને વધુ વિશ્વસનીય હોવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે સપ્લાય ચેઇન બંને દિશામાં કામ કરવી જોઈએ અને કોઈપણ દેશ માટે વેપાર વૃદ્ધિને અવરોધ ન બનાવવી જોઈએ. ગોયલે બ્રિક્સ દેશોને કાચા માલ અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો સહિત એકબીજાના ઉત્પાદનો માટે તેમના બજારો વધુ ખોલવા વિનંતી કરી. તેમણે નિયમોને સરળ બનાવવાની અને કસ્ટમ ક્લિયરન્સ પ્રક્રિયાઓને ઝડપી બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

નોન-ટેરિફ અવરોધો ટેરિફ કરતાં મોટી સમસ્યા

ગોયલે કહ્યું કે ટેરિફ વેપારમાં એકમાત્ર પડકાર નથી. નોન-ટેરિફ અવરોધો એટલે કે જટિલ નિયમો મંજૂરીઓ અને અન્ય પ્રક્રિયાઓ ઘણીવાર વ્યવસાય કરવાના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે. તેમણે બ્રિક્સ દેશોને આ નિયમો અને પ્રક્રિયાઓ ઘટાડવા વિનંતી કરી જેથી કંપનીઓ માટે અન્ય દેશોમાં માલ વેચવાનું સરળ બને. ભારત હાલમાં BRICSનું અધ્યક્ષપદ સંભાળે છે અને આ દ્વારા સભ્ય અને ભાગીદાર દેશો વચ્ચે વેપાર અને આર્થિક સહયોગ વધારવાનો ઉદ્દેશ્ય છે. ગોયલના મતે BRICS દેશો વૈશ્વિક વેપારનો લગભગ એક ચતુર્થાંશ હિસ્સો ધરાવે છે. આ દેશો વિશ્વની લગભગ અડધી વસ્તી અને વૈશ્વિક GDPના આશરે 40% હિસ્સો ધરાવે છે.

BRICSમાં UPI અને સ્થાનિક ચલણોનો ઉપયોગ વધારવા પર ભાર

ગોયલે ક્રોસ-બોર્ડર વેપારમાં ડિજિટલ ચુકવણી અને સ્થાનિક ચલણોનો ઉપયોગ વધારવાનું પણ આહ્વાન કર્યું. તેમણે ભારતના UPIને ઉદાહરણ તરીકે ટાંક્યું. ગોયલે કહ્યું કે UPI હાલમાં 11 દેશોમાં સ્વીકારવામાં આવે છે. તેમણે BRICS સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોને તેમની ચુકવણી પ્રણાલીઓને એકીકૃત કરવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે BRICS દેશોએ એકબીજાની સ્થાનિક ચલણોમાં વેપાર વધારવો જોઈએ. આ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં ચુકવણી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી શકે છે અને પરંપરાગત ચુકવણી પ્રણાલીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકે છે. ગોયલના મતે ભારતમાં UPI પર વાર્ષિક 250 અબજથી વધુ વ્યવહારો થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિસ્ટમ વિશ્વના કુલ વ્યવહાર વોલ્યુમના અડધાથી વધુનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

ગોયલે BRICS દેશો વચ્ચે વ્યાવસાયિકોની હિલચાલને સરળ બનાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે વિવિધ દેશોમાં વ્યાવસાયિક ડિગ્રી અને લાયકાતોને માન્યતા આપવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવી જોઈએ. તેમના મતે સેવા ક્ષેત્રમાં વેપારને પણ ખરેખર ખોલવાની જરૂર છે. આનાથી એક દેશના વ્યાવસાયિકોને અન્ય બ્રિક્સ દેશોમાં કામ કરવા અને સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે વધુ તકો મળી શકે છે.

ઓટો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સમાં મુખ્ય તકો

ગોયલે કહ્યું કે ભારતમાં બ્રિક્સ દેશોમાં એન્જિનિયરિંગ માલ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવાની મોટી સંભાવના છે. વધુમાં બ્રિક્સ દેશો કૃષિ ઓટોમોબાઇલ ઓટો ઘટકો અને સેવા ક્ષેત્રોમાં સાથે મળીને કામ કરી શકે છે. તેમણે આ ક્ષેત્રોમાં નવી ટેકનોલોજી અને નવીનતા માટે સહયોગ વધારવાનું આહ્વાન કર્યું.ગોયલે બ્રિક્સ દેશોના સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને જોડવાનું પણ સૂચન કર્યું. તેમણે કહ્યું કે કૃષિ-ટેક કંપનીઓ ખેડૂતો માટે નવી ટેકનોલોજી અને ઉકેલો વિકસાવવા માટે સહયોગ કરી શકે છે. ખાદ્ય સુરક્ષાને સહકારના મુખ્ય ક્ષેત્ર તરીકે પણ જોઈ શકાય છે.