આખું વિશ્વ ચોંકી ગયું, દુબઈ કરતાં ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તા છે; જાણો લિટરે કેટલી બચત થશે??

આ વાત કદાચ આશ્ચર્યજનક લાગે, પરંતુ તે ૧૦૦% સાચું છે કે દુબઈની સરખામણીમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તા છે. જોકે દુબઈ (જે UAEનું એક શહેર છે) વૈશ્વિક સ્તરે તેલના મુખ્ય પુરવઠાકાર તરીકે જાણીતું છે, તેમ છતાં ત્યાંના રહેવાસીઓએ જ તેના માટે વધુ કિંમત ચૂકવવી પડે છે. ભારતની સરખામણીમાં દુબઈમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને મોંઘા છે. કિંમતોમાં આ તફાવત એટલો મોટો છે કે તમારી કારની ઈંધણની ટાંકી ફૂલ કરાવવાથી તમે સેંકડો રૂપિયાની બચત કરી શકો છો. ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં ઈંધણના ભાવ અલગ-અલગ હોય છે, પરંતુ દુબઈમાં ઈંધણનો ભાવ ભારતની રાજધાની દિલ્હીની સરખામણીમાં પણ ઘણો વધારે છે.

દુબઈમાં પેટ્રોલના વિવિધ પ્રકારો (grades) ઉપલબ્ધ છે; આ સરખામણી માટે, આપણે એવા પ્રકારને ધ્યાનમાં લઈશું જે ભારતમાં પણ મળે છે. દુબઈમાં ‘સ્પેશિયલ ૯૫’ (Special 95) ગ્રેડના પેટ્રોલની કિંમત ૪.૨૮ દિરહામ પ્રતિ લિટર છે. એક દિરહામની કિંમત લગભગ ૨૫.૮૦ ભારતીય રૂપિયા જેટલી હોવાથી, આ ભાવ પ્રતિ લિટર ૧૧૦.૪૨ રૂપિયા થાય છે. તેની સામે, દિલ્હીમાં આ જ ગ્રેડનું પેટ્રોલ ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે ‘સ્પેશિયલ ૯૫’ પેટ્રોલ દુબઈમાં દિલ્હી કરતાં ૮ રૂપિયા પ્રતિ લિટર મોંઘું છે. જો તમારી કારની ઈંધણની ટાંકી ૪૦ લિટરની હોય, તો દુબઈને બદલે દિલ્હીમાં ટાંકી ફૂલ કરાવવાથી તમે લગભગ ૩૨૦ રૂપિયાની બચત કરી શકો છો.

ડીઝલ પર તમે કેટલી બચત કરી શકો છો?

પેટ્રોલ ઉપરાંત, દુબઈમાં ડીઝલના ભાવની સ્થિતિ તો વધુ ચોંકાવનારી છે. ત્યાં માત્ર એક જ પ્રકારનું ડીઝલ ઉપલબ્ધ છે, જેનો ભાવ ૪.૮૦ દિરહામ પ્રતિ લિટર છે — જે ભારતીય ચલણમાં પ્રતિ લિટર ૧૨૩.૮૪ રૂપિયા થાય છે. બીજી તરફ, દિલ્હીમાં હાલમાં ડીઝલનો ભાવ ૯૫.૨૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટર છે. પરિણામે, દુબઈમાં એક લિટર ડીઝલ ૨૮.૫૦ રૂપિયા મોંઘું પડે છે. આનો અર્થ એ છે કે ૪૦ લિટરની ક્ષમતા ધરાવતી કારની ટાંકી ફૂલ કરાવવાથી લગભગ ૧,૧૪૦ રૂપિયાની બચત થઈ શકે છે. સ્પષ્ટપણે, દિલ્હીની સરખામણીમાં આ રકમ ઘણી વધારે છે.

UAEમાં ડીઝલ કેમ મોંઘું છે?

UAEમાં ડીઝલ મોંઘું હોવા પાછળ ઘણાં કારણો છે, પરંતુ મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક બજારમાં પુરવઠામાં થયેલો ઘટાડો છે. કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ)નું ઉત્પાદન થવું એટલે તે દેશમાં ઈંધણ સસ્તું જ હશે, તેની કોઈ ખાતરી હોતી નથી. જોકે UAEમાં મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલનું ઉત્પાદન થાય છે, પરંતુ ત્યાં પૂરતી રિફાઇનિંગ (શુદ્ધિકરણ) ક્ષમતાનો અભાવ છે. પરિણામે, UAE અન્ય દેશોમાંથી શુદ્ધ કરેલા પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત કરે છે; પુરવઠામાં અવરોધો આવવાને કારણે ત્યાં ડીઝલના ભાવમાં વધારો થયો છે. તેની સામે, ભારત પાસે નોંધપાત્ર રિફાઇનિંગ ક્ષમતા છે. વધુમાં, ભારત સરકાર ડીઝલના ભાવ પર નિયંત્રણ રાખે છે.

અન્ય ગલ્ફ દેશોમાં ઈંધણના ભાવ શું છે?

ઓમાનમાં, સામાન્ય શ્રેણીના પેટ્રોલનો ભાવ ₹૫૬ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹૬૩ પ્રતિ લિટર છે.
બહેરીનમાં, સામાન્ય શ્રેણીના પેટ્રોલનો ભાવ ₹૫૬ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹૬૧ પ્રતિ લિટર છે.
સાઉદી અરેબિયામાં, સામાન્ય શ્રેણીના પેટ્રોલનો ભાવ ₹૫૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹૪૩ પ્રતિ લિટર છે.
કુવૈતમાં, પેટ્રોલ ₹૨૭ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૩૬ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાય છે.
કતારમાં, પેટ્રોલનો ભાવ ₹૧૪ પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે ડીઝલનો ભાવ ₹૧૫ પ્રતિ લિટર છે.