ખાંડ અને ડુંગળીના ભાવ દિવાળી પહેલા આસમાને, ભાવમાં વધારો, જાણો હજુ કેટલા વધશે??

દિવાળી અને છઠ પૂજા નજીક આવી રહી છે, ત્યારે ડુંગળી અને ખાંડના ભાવમાં ઘટાડાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. છૂટક બજારોમાં અત્યારે ડુંગળીનો ભાવ પ્રતિ કિલો ₹૬૦ થી ₹૬૫ ની વચ્ચે છે, જ્યારે ખાંડનો ભાવ પ્રતિ કિલો ₹૫૫ થી ₹૬૦ ની આસપાસ છે. આ ઉપરાંત, કેટલીક બ્રાન્ડેડ અને પ્રીમિયમ ‘સલ્ફર-ફ્રી’ (ગંધક મુક્ત) ખાંડ તો પ્રતિ કિલો ₹૬૨ સુધીના ભાવે વેચાઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, સામાન્ય માણસે ક્યાં જવું?

૪ મહિનામાં સૌથી મોટો ઉછાળો

છેલ્લા ચાર મહિનામાં (જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન), ડુંગળીના ભાવમાં ૮૫% થી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે. બીજી તરફ, જુલાઈથી ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં ખાંડના ભાવમાં ૩૪% નો વધારો થયો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના તાજેતરના માસિક અહેવાલ મુજબ, દેશમાં આવશ્યક ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં સતત નોંધપાત્ર અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.

સેન્ટ્રલ બેંકના અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે રવિ પાકના ઓછા સ્ટોક અને અનિયમિત ચોમાસાને કારણે, નવા ખરીફ પાકની આવક અંગે બજારમાં અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તી રહી છે. પુરવઠામાં થયેલા આ ઘટાડાને કારણે જૂનથી સપ્ટેમ્બર વચ્ચે ડુંગળીના ભાવમાં ૮૫% નો ઉછાળો આવ્યો છે, જ્યારે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન ખાંડના ભાવમાં ૩૪% નો તીવ્ર વધારો નોંધાયો છે.

ભાવ ક્યારે ઘટશે?

આ વર્ષે કમોસમી વરસાદને કારણે ડુંગળીના પાકને નુકસાન થયું છે. શરૂઆતમાં, મહારાષ્ટ્ર જેવા મુખ્ય ડુંગળી ઉત્પાદક રાજ્યોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ હતી, અને ત્યારબાદ નબળા ચોમાસાને કારણે નવા પાકને નુકસાન થયું. પરિણામે, અગાઉના રવિ પાકનો સંગ્રહિત જથ્થો નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગયો છે, જેનાથી બજારમાં પુરવઠા પર દબાણ આવ્યું છે.

ખાંડના કિસ્સામાં પણ આવી જ સ્થિતિ છે. નબળા ચોમાસાએ ખાંડની કટોકટીને વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે—માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ. હાલની સ્થિતિ એવી છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડની લગભગ ૬.૨૮ મિલિયન ટનની અછત નોંધાઈ છે.

દેશમાં ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે તહેવારોની સીઝન પહેલાં ખાંડનો ૧.૪ મિલિયન ટનનો વધારાનો ક્વોટા (જથ્થો) બહાર પાડ્યો છે; જ્યારે ડુંગળી પણ મોબાઈલ વાન દ્વારા પ્રતિ કિલો ₹૩૫ ના રાહત દરે વેચવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, વેપારીઓ એવી અપેક્ષા રાખે છે કે નવેમ્બરના મધ્ય સુધીમાં બજારમાં નવા ખરીફ પાકની આવક વધતાં જ ભાવોમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થવાનું શરૂ થશે.