પૃથ્વી પર અત્યાર સુધીમાં કુલ કેટલા લોકોનો જન્મ થયો છે? આજે કેટલા લોકો જીવિત છે?
જ્યારે આપણે રસ્તા પર ચાલતા હોઈએ અથવા ભીડભાડવાળા ચોક પર ઊભા હોઈએ, ત્યારે એવું લાગે છે કે દુનિયા અસંખ્ય લોકોથી ભરેલી છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે માનવ ઇતિહાસની શરૂઆતથી આ ગ્રહ પર કેટલા મનુષ્યો જન્મ્યા હશે, અને તેમાંથી કેટલા આજે પણ જીવિત છે? આ પ્રશ્ન ભલે સાદો લાગતો હોય, પરંતુ તેનો જવાબ ખરેખર આશ્ચર્યજનક છે.
પૃથ્વી પર અત્યાર સુધીમાં કુલ કેટલા લોકો જન્મ્યા છે?
‘પોપ્યુલેશન રેફરન્સ બ્યુરો’ (PRB) ના અંદાજ મુજબ, આધુનિક માનવોના ઉદભવ પછીથી આ ગ્રહ પર લગભગ ૧૧૭ અબજ (૧૧૭ બિલિયન) લોકો જન્મ્યા છે. આ આંકડો કોઈ એક દાયકા કે સદીનો નથી; પરંતુ તે હજારો વર્ષોની લાંબી સફરને આવરી લે છે, જે દરમિયાન માનવ સંસ્કૃતિ એક પેઢીથી બીજી પેઢી સુધી આગળ વધી છે.
જોકે, ઉપયોગમાં લેવાયેલા સંશોધન અને વસ્તી વિષયક મોડેલોના આધારે આ આંકડો અલગ હોઈ શકે છે. કેટલાક ગણતરીના અંદાજો મુજબ આ સંખ્યા ૯૩ અબજની નજીક હોઈ શકે છે — અથવા કદાચ કોઈ તદ્દન અલગ આંકડો પણ હોઈ શકે — કારણ કે પ્રાચીન સમયના જન્મ અને મૃત્યુના સચોટ રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ નથી.
આજે પૃથ્વી પર કેટલા મનુષ્યો જીવિત છે?
હાલમાં, પૃથ્વી પર ૮ અબજથી વધુ લોકો વસવાટ કરે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (United Nations) ના ડેટા અનુસાર, નવેમ્બર ૨૦૨૨માં વૈશ્વિક વસ્તીએ ૮ અબજનો આંકડો વટાવી દીધો હતો, અને ત્યારથી તેમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
આધુનિક તબીબી સુવિધાઓ, બહેતર પોષણ, વ્યાપક રસીકરણ અને સરેરાશ આયુષ્યમાં થયેલા વધારાને કારણે, અત્યાર સુધીના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ સંખ્યામાં લોકો એકસાથે જીવિત છે. એક સમયે વસ્તી વૃદ્ધિ સદીઓ દરમિયાન થતી હતી, પરંતુ તાજેતરના દાયકાઓમાં તેમાં નોંધપાત્ર ઝડપ આવી છે.
અત્યાર સુધી જન્મેલા કુલ લોકોમાંથી કેટલા ટકા લોકો આજે જીવિત છે?
જો આપણે અત્યાર સુધી પૃથ્વી પર જીવેલા કુલ મનુષ્યોની સંખ્યાની સરખામણી આજે જીવિત લોકોની સંખ્યા સાથે કરીએ, તો એક ખૂબ જ રસપ્રદ ચિત્ર સામે આવે છે. એવો અંદાજ છે કે ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધી જીવેલા કુલ લોકોમાંથી માત્ર ૭ ટકા લોકો જ આજે જીવિત છે.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે પૃથ્વી પર જન્મેલા કુલ મનુષ્યોમાંથી લગભગ ૯૩ ટકા લોકો હવે આપણી વચ્ચે નથી. આ પ્રમાણ સૂચવે છે કે, ભલે વર્તમાન પેઢી સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ વિશાળ જણાતી હોય, પરંતુ તે સદીઓથી ચાલી આવતી માનવજાતની લાંબી અને અવિરત શૃંખલાનો માત્ર એક નાનકડો હિસ્સો છે.
આ આંકડો કેવી રીતે ગણવામાં આવે છે?
પ્રાચીન સમયમાં કોઈ વ્યવસ્થિત વસ્તી ગણતરી કે જન્મ-મરણની નોંધણીની વ્યવસ્થા ન હોવાથી, નિષ્ણાતો ઐતિહાસિક વસ્તીના અંદાજો પર આધાર રાખે છે. આ અંદાજોમાં પુરાતત્વીય પુરાવા, માનવ ઇતિહાસના વિવિધ તબક્કાઓમાં વસ્તીની સંભવિત ગીચતા, જન્મ દર અને સરેરાશ આયુષ્ય જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
આ કારણોસર, અત્યાર સુધી પૃથ્વી પર જીવી ગયેલા લોકોની કુલ સંખ્યાના અંદાજોમાં વિવિધ અભ્યાસો વચ્ચે થોડો તફાવત જોવા મળે છે. તેમ છતાં, પીઆરબી (PRB – Population Reference Bureau) અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (United Nations) જેવા વિશ્વસનીય વસ્તીવિષયક સ્ત્રોતોમાંથી મળતા આંકડા માનવ ઇતિહાસના વ્યાપને સમજવા માટે એક મજબૂત આધાર પૂરો પાડે છે.















