એક જ અઠવાડિયામાં સોનું 10% સસ્તું થઈ ગયું છતાં લોકો કેમ ખરીદી નથી કરતાં? જાણે પાંચ મોટા કારણો
સોનામાંથી બહાર નીકળવાની આ દોડધામ વચ્ચે, ઘણા લોકો પૂછી રહ્યા છે: લોકો સોનું કેમ નથી ખરીદી રહ્યા અને કિંમતો આટલી ઝડપથી કેમ ઘટી રહી છે? વાસ્તવમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ પર અનેક મુખ્ય આર્થિક અને તકનીકી પરિબળો દબાણ લાવી રહ્યા છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની નીતિઓથી લઈને શેરબજારમાં થતી વધઘટ સુધીના વિવિધ પરિબળોએ રોકાણકારોને સોનું ખરીદવાને બદલે વેચવા માટે મજબૂર કર્યા છે.
સોનાની માંગમાં મંદી અને તેના ભાવમાં આવેલા તીવ્ર ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ યુએસ ડોલરનું મજબૂત થવું છે. સોનાનો વૈશ્વિક વેપાર યુએસ ડોલરમાં થતો હોવાથી, ડોલર મજબૂત થતાં સોના પર દબાણ આવે છે. જેમ જેમ ડોલરનું મૂલ્ય વધે છે, તેમ અન્ય ચલણોનો ઉપયોગ કરતા ખરીદદારો અને રોકાણકારો માટે સોનું વધુ મોંઘું બની જાય છે.
યુએસમાં વ્યાજ દરો વધવાની પ્રબળ શક્યતા છે, જેના કારણે સોનાની માંગ વધુ ઘટી છે. એવી અપેક્ષા છે કે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬માં ફરીથી વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી શકે છે. સોના પર કોઈ વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ મળતું ન હોવાથી, વ્યાજ દરો વધવાને કારણે રોકાણકારો માટે બોન્ડ કે બેંક ડિપોઝિટ જેવા અન્ય વિકલ્પો વધુ આકર્ષક બની જાય છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓના શેરમાં આવેલા ભારે ઘટાડાની અસર હવે બુલિયન માર્કેટ (સોના-ચાંદીના બજાર) પર પણ પડી રહી છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ઘણા મોટા રોકાણકારો શેરબજારમાં થયેલા મોટા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા અને રોકડ રકમ એકત્ર કરવા માટે સોનું વેચી રહ્યા છે, જેના કારણે બુલિયન માર્કેટમાં વેચાણનું દબાણ વધુ વધ્યું છે.
વધતા ફુગાવા અંગેની ચિંતાઓ પણ રોકાણકારોને સોનાથી દૂર કરી રહી છે. એવી આશંકા વધી રહી છે કે આર્થિક અસ્થિરતા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહી શકે છે અને ફુગાવો ઊંચા સ્તરે જળવાઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, વિશ્વભરની મધ્યસ્થ બેંકોએ વધુ કડક નાણાકીય નીતિ (monetary policy) અપનાવવી પડશે. આ પરિબળોએ સોનાના ભવિષ્ય અંગે અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે.
બજારની વર્તમાન અસ્થિરતાને જોતાં, મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે આગામી દિવસોમાં સોનાનું પ્રદર્શન કેવું રહેશે. એકંદરે, બજારમાં કિંમતોની અસ્થિરતા અને વધઘટ ચાલુ રહેવાની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે નકારી શકાય તેમ નથી. જોકે, આ ભારે ઘટાડાની વચ્ચે ખરીદદારો માટે આશાનું એક કિરણ પણ દેખાઈ રહ્યું છે. રોઇટર્સના એક અહેવાલ મુજબ, કોમોડિટી માર્કેટના જાણીતા નિષ્ણાત જિમ વાયકોફે સૂચવ્યું છે કે સોના અને ચાંદીના ભાવ બજારની અપેક્ષા કરતાં વહેલા તેમના તળિયે (સૌથી નીચલા સ્તરે) પહોંચી શકે છે, જેના પરિણામે બજારમાં સ્થિરતા આવી શકે છે.
આગામી સપ્તાહોમાં, વૈશ્વિક અને સ્થાનિક બંને રોકાણકારો ચાર મુખ્ય આર્થિક પરિબળો પર નજીકથી નજર રાખશે: યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ અંગેના નિર્ણયો, યુએસ ફુગાવાના તાજેતરના આંકડા, વૈશ્વિક શેરબજારોના વલણો અને અન્ય મુખ્ય ચલણો સામે યુએસ ડોલરનું પ્રદર્શન. આ પરિબળો પરથી સ્પષ્ટ સંકેત મળશે કે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં હાલમાં જોવા મળી રહેલો ઘટાડો અટકી જશે, કે પછી ખરીદદારોએ ભાવ હજુ વધુ નીચે આવે ત્યાં સુધી રાહ જોવી જોઈએ.















