લગાતાર 34 દિવસથી અહીં વરસી રહ્યો છે ધોધમાર વરસાદ, લોકો ત્રાહિમામ પોકારી ગયાં, જાણો સ્થિતિ
ચોમાસાની ઋતુ હવે વિદાય લઈ રહી છે, તેમ છતાં જાપાનમાં વરસાદે તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. રાજધાની ટોક્યોમાં ૨૭ ઓગસ્ટથી ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી સતત ૩૫ દિવસ સુધી વરસાદ પડ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ટોક્યોએ સતત વરસાદના દિવસોનો પોતાનો જ જૂનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે; અગાઉનો રેકોર્ડ ૨૦૧૯માં ૩૩ દિવસનો હતો. ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ જોઈએ તો, જાપાને છેલ્લા ૧૪૦ વર્ષમાં વરસાદનો આવો લાંબો દોર જોયો નથી. આજે, બુધવારે, સતત વરસાદનો ૩૫મો દિવસ હતો. જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન મુશળધાર વરસાદ પડ્યો ન હતો; વરસાદની તીવ્રતામાં ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો, જેમાં હળવા ઝાપટાંથી લઈને માત્ર ઝરમર વરસાદ સુધીનો સમાવેશ થતો હતો.
આ વરસાદ પાછળ શું કહાની છે?
જાપાન હવામાન વિભાગ (Japan Meteorological Agency) વરસાદની ગણતરીમાં ખૂબ જ હળવા વરસાદનો પણ સમાવેશ કરે છે; કોઈ દિવસને “વરસાદી દિવસ” તરીકે નોંધવા માટે માત્ર ૦.૫ મિલીમીટર વરસાદ પણ પૂરતો ગણાય છે. ટોક્યોમાં આટલા લાંબા સમય સુધી વરસાદ કેમ પડી રહ્યો છે? આમાં અનેક પરિબળો જવાબદાર છે અને વિવિધ હવામાન પરિસ્થિતિઓ એકસાથે સર્જાઈ છે.
જેમ જેમ ઉનાળો પૂરો થાય છે, તેમ ગરમ અને ભેજવાળી હવા ઉત્તર તરફથી આવતી ઠંડી હવા સાથે મળે છે, જેનાથી “શરદઋતુનો વરસાદી મોરચો” (autumn rain front) રચાય છે. આ વર્ષે, તે મોરચો જાપાનની આસપાસના વિસ્તારમાં અસામાન્ય રીતે લાંબા સમય સુધી ટકી રહ્યો, જેના કારણે વારંવાર વાદળો બંધાયા અને સતત વરસાદ પડ્યો. સામાન્ય રીતે, આવા હવામાન પછી આકાશ સ્વચ્છ થઈ જાય છે, પરંતુ આ વખતે લાંબા સમય સુધી તેમ થયું નહીં.
એક પછી એક આવેલા વાવાઝોડાએ ભેજનું પ્રમાણ વધાર્યું
જાપાનની નજીકથી પસાર થયેલા અનેક વાવાઝોડાઓએ પણ આ હવામાન પ્રણાલીમાં મોટી માત્રામાં ગરમ અને ભેજવાળી હવા દાખલ કરી, જેનાથી વરસાદી મોરચા સાથે સંકળાયેલો વરસાદ વધુ તીવ્ર બન્યો. ઉદાહરણ તરીકે, ૨૧ સપ્ટેમ્બરે ‘ડુજુઆન’ (Dujuan) વાવાઝોડાને કારણે મધ્ય ટોક્યોમાં ભારે વરસાદ પડ્યો હતો; તે દિવસે શહેરમાં લગભગ ૧૫૬ મિલીમીટર વરસાદ નોંધાયો હતો. એ નોંધવું યોગ્ય છે કે વાવાઝોડામાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ભેજ હોય છે. જ્યારે આ ભેજ પહેલેથી જ સક્રિય એવા વરસાદી મોરચાના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે વરસાદની તીવ્રતામાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. **લો-પ્રેશર સિસ્ટમ્સને કારણે વરસાદ ચાલુ રહ્યો**
વરસાદના આ લાંબા દોર માટે માત્ર એક જ હવામાન પ્રણાલી જવાબદાર નહોતી. સ્થિર વરસાદી મોરચો (stationary rain front), ટાયફૂન અને લો-પ્રેશર (હવાનું ઓછું દબાણ ધરાવતી) હવામાન પ્રણાલીઓ વચ્ચે પરસ્પર આંતરક્રિયા થઈ હતી. આ સંયુક્ત પરિસ્થિતિઓને કારણે ટોક્યોમાં સ્થિર અને સૂકા હવામાનનો એવો લાંબો ગાળો જોવા મળ્યો નહીં જે વરસાદના આ ચક્રને તોડી શકે. પરિણામે, હવામાનમાં એક-બે દિવસ સુધારો થયા પછી પણ વાદળો અને વરસાદ પાછા આવતા હતા.
આ વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનો ટોક્યોમાં અસાધારણ રીતે વરસાદી રહ્યો હતો. આ મહિના દરમિયાન નોંધાયેલો વરસાદ સામાન્ય પ્રમાણ કરતાં લગભગ ત્રણ ગણો વધારે હતો. ૨૮ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, મધ્ય ટોક્યોમાં આશરે ૬૨૯ મિલીમીટર વરસાદ પડ્યો હતો—જે સામાન્ય માસિક સરેરાશ કરતાં લગભગ ત્રણ ગણો હતો. આમ, સમસ્યા માત્ર સતત વરસાદના દિવસોની સંખ્યા પૂરતી સીમિત નહોતી; વરસાદનું કુલ પ્રમાણ પણ સામાન્ય કરતાં ઘણું વધારે હતું.
રેન ફેટિગ” (વરસાદને કારણે થતો થાક) એટલે શું?
અઠવાડિયાઓ સુધી સતત વરસાદ અને વાદળછાયા આકાશને કારણે લોકો શારીરિક અને માનસિક થાક અનુભવી શકે છે. આ સ્થિતિનું વર્ણન કરવા માટે “રેન ફેટિગ” (Rain Fatigue) શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે. સતત ખરાબ હવામાન લોકો પર વિવિધ રીતે અસર કરી શકે છે:
સૂર્યપ્રકાશ અને ઊર્જામાં ઘટાડો: સતત વાદળછાયું વાતાવરણ અને સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ ઊર્જાના સ્તર અને ઉત્સાહમાં ઘટાડો લાવી શકે છે. દિવસ દરમિયાન વાતાવરણ સામાન્ય કરતાં વધુ ઉદાસીન અને બોજલ પણ લાગી શકે છે.
કપડાં સૂકવવામાં મુશ્કેલી: સતત વરસાદ અને હવામાં વધુ પડતા ભેજને કારણે કપડાં સૂકવવા મુશ્કેલ બને છે. ઘરની અંદર ભેજનું પ્રમાણ વધી શકે છે, જેનાથી રોજિંદું જીવન અસ્વસ્થતાભર્યું બની શકે છે.
રોજિંદી પ્રવૃત્તિઓમાં વિક્ષેપ: સતત વરસાદ કામ પર જવા-આવવા, મુસાફરી અને અન્ય આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓ પર અસર કરે છે. લોકોને લાંબા સમય સુધી ઘરની અંદર રહેવાની ફરજ પડી શકે છે.
ઊંઘ અને ઊર્જાના સ્તર પર અસર: સતત વાદળછાયું આકાશ અને વધુ પડતો ભેજ કેટલાક લોકોમાં ઊંઘમાં ખલેલ અથવા દિવસ દરમિયાન સુસ્તીની લાગણી પેદા કરી શકે છે.
ચીડિયાપણું અને હતાશા: ઘણા દિવસો સુધી સૂર્યપ્રકાશ અને સ્વચ્છ હવામાનનો અભાવ ચીડિયાપણું અથવા હતાશાની લાગણી તરફ દોરી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે વરસાદને કારણે રોજિંદા આયોજનમાં વારંવાર વિક્ષેપ પડતો હોય.
આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓમાં ઘટાડો: વરસાદને કારણે ચાલવા જવું, દોડવું, રમતો રમવી કે અન્ય આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓ કરવી મુશ્કેલ બને છે. આવા હવામાનનો લાંબો ગાળો શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો લાવી શકે છે. ટોક્યોમાં સૂર્યપ્રકાશનો અભાવ: આ સમયગાળા દરમિયાન, ટોક્યોમાં માત્ર વરસાદ જ અસામાન્ય નહોતો, પરંતુ સૂર્યપ્રકાશનો પણ નોંધપાત્ર અભાવ હતો.














