પાકિસ્તાનના સિંધમાં પણ છે ભગવાન જગન્નાથની 36000 એકર જમીન, હવે શરૂ થશે મોટા પાયે જમીન ચકાસણી ઝુંબેશ

ઓડિશા સરકારે ભગવાન જગન્નાથ સાથે સંકળાયેલી જમીન અને સંપત્તિઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ પગલાં લેવાનું નક્કી કર્યું છે. સરકાર હવે શ્રી જગન્નાથ મંદિર વહીવટીતંત્રની જમીનની ઓળખ, ચકાસણી અને દસ્તાવેજીકરણ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે. ફક્ત ઓડિશામાં જ નહીં પરંતુ દેશના અન્ય ભાગોમાં અને વિદેશમાં પણ. નોંધનીય છે કે, ભગવાન જગન્નાથની સંપત્તિ અમાપ છે. તેમની પાસે બેંક ડિપોઝિટમાં ₹1,912 કરોડ છે અને તેઓ આખા શહેરને સ્થાપિત કરવા માટે પૂરતી જમીન ધરાવે છે.

કાયદા મંત્રીનો ચોંકાવનારો દાવો

ઓડિશાના કાયદા મંત્રી પૃથ્વીરાજ હરિચંદને આજે એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજી હતી. શ્રી જગન્નાથ મંદિર વહીવટીતંત્રની જમીન, અતિક્રમણ, જમીન રેકોર્ડ અને જમીન નિકાલને નિયંત્રિત કરતા નિયમો પર વ્યાપક ચર્ચાઓ થઈ હતી. કાયદા મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, ભગવાન જગન્નાથ સાથે જોડાયેલી આશરે 36,000 એકર જમીન અત્યાર સુધીમાં ઓળખી કાઢવામાં આવી છે.

અહેવાલ દર્શાવે છે કે ઓળખાયેલી જમીનના લગભગ 25% થી 26% ભાગ પર હાલમાં અતિક્રમણ થયેલ છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો મંદિર વહીવટીતંત્રની જમીનનો નોંધપાત્ર ભાગ અન્ય લોકોના કબજામાં હોવાનું કહેવાય છે. સરકાર હવે આ જમીનોના રેકોર્ડની તપાસ કરશે જેથી તેમના સ્થાનો નક્કી કરી શકાય, વર્તમાન કબજેદારોને ઓળખી શકાય અને કયા કેસોમાં કાનૂની કાર્યવાહી અથવા જમીન પાછી મેળવવાની જરૂર છે તે નક્કી કરી શકાય.

ઓડિશા સરકાર પગલાં લેશે

આ બાબતનું સૌથી નોંધપાત્ર પાસું કાયદા પ્રધાનનું નિવેદન છે જેમાં ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે કે ભગવાન જગન્નાથ સાથે સંકળાયેલી કેટલીક જમીન હાલના પાકિસ્તાનના સિંધ ક્ષેત્રમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ભગવાન જગન્નાથ ભારતના વિવિધ ભાગોમાં જમીન ધરાવે છે, ત્યારે પાકિસ્તાનના સિંધ વિસ્તારમાં જમીન ધારણાઓ અંગે પણ માહિતી છે. સરકાર હવે ધીમે ધીમે આવી જમીનો ઓળખવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે.

જમીન સુરક્ષિત કર્યા પછી શું યોજના છે?

સરકાર જણાવે છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત અતિક્રમણ દૂર કરવા ઉપરાંત છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય શ્રી જગન્નાથ મંદિરની ઐતિહાસિક સંપત્તિઓનું રક્ષણ કરવાનો અને મંદિર વહીવટની મિલકતના માલિકીને મજબૂત બનાવવાનો છે. મંદિરની જમીનનું રક્ષણ કરવાથી મંદિર વહીવટની ભાવિ આવકમાં વધારો થઈ શકે છે અને એક મજબૂત કોર્પસ ફંડ બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ મંદિરના ભાવિ વિકાસ અને સંચાલન સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે થઈ શકે છે.

સરકારે એ પણ સંકેત આપ્યો છે કે દરેક કિસ્સામાં સીધી ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમયથી મંદિરની જમીન પર રહે છે અને કાયદા હેઠળ જમીન સમાધાન અથવા નિયમિતકરણ માટે પાત્ર છે, તો તેમને તેમની સ્થિતિ નિયમિત કરવાની તક આપવામાં આવી શકે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો જ્યારે સરકાર મંદિરની જમીન ફરીથી મેળવવાનો લક્ષ્ય રાખશે, ત્યારે તે લાંબા ગાળાના રહેવાસીઓના કેસોને પણ કાનૂની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા ધ્યાનમાં લેશે જેમની પરિસ્થિતિઓ હાલના નિયમો હેઠળ ઉકેલી શકાય છે.

હાલની જમીન સમાધાન પ્રણાલીમાં જરૂરી સુધારાઓની તૈયારી

કાયદા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે 2003 માં લાગુ કરાયેલ સમાન સમાધાન નીતિમાં સુધારો કરવાની જરૂર દેખાઈ રહી છે. સરકાર માને છે કે વર્તમાન પ્રક્રિયામાં સુધારો કરવાથી જમીન સંબંધિત બાબતોનો ઉકેલ ઝડપી બની શકે છે. આ અંગે ઘણી સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ ચૂકી છે, અને સરકાર હવે હાલની જમીન વસાહત પ્રણાલીમાં જરૂરી સુધારા કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.

પ્રસ્તાવિત પ્રણાલી હેઠળ જે લોકો કાયદેસર રીતે લાયક છે તેમને સ્થાપિત નિયમો અનુસાર તેમની જમીન ધારણાઓને નિયમિત કરવાની તક આપવામાં આવી શકે છે.

એવા કિસ્સાઓમાં જ્યાં વ્યક્તિઓ અયોગ્ય છે અથવા જ્યાં જમીન ગેરકાયદેસર કબજા હેઠળ હોવાનું જણાય છે, ત્યાં જમીનને મંદિર વહીવટના નિયંત્રણ હેઠળ પાછી લાવવા માટે કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે.

ઓડિશા સરકાર ભગવાન જગન્નાથની મિલકતોના રેકોર્ડ તૈયાર કરશે

ઓડિશા સરકારને અપેક્ષા છે કે આ પહેલ શ્રી જગન્નાથ મંદિર વહીવટની જમીન અને સંપત્તિઓનું વધુ સારું સંચાલન કરશે. અતિક્રમણ કરાયેલી જમીનના સચોટ રેકોર્ડ બનાવવા અને યોગ્ય કેસોનું કાયદેસર રીતે નિરાકરણ કરવાથી મંદિર વહીવટને તેની સંપત્તિનો સ્પષ્ટ રેકોર્ડ મળશે.

વધુમાં જમીનમાંથી ઉત્પન્ન થતી સંભવિત આવકનું વધુ અસરકારક રીતે સંચાલન કરી શકાય છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય મંદિરની સંપત્તિઓનું રક્ષણ કરવાનો છે અને સાથે સાથે મંદિરના ભાવિ વિકાસ અને સંચાલન માટે નાણાકીય પાયો મજબૂત કરવાનો છે.