રાત્રે ઘરમાં ઘૂસી કપડાં ખેંચવા એ બળાત્કારનો પ્રયાસ નથી, ઝારખંડ હાઇકોર્ટનો મોટો ચુકાદો

ઝારખંડ હાઈકોર્ટે બળાત્કારના પ્રયાસ અંગેના લગભગ 26 વર્ષ જૂના કેસમાં મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે રાત્રે મહિલાના ઘરમાં પ્રવેશ કરવો, તેના કપડાં ખેંચવા અને તેને પકડી લેવી એ બળાત્કારના પ્રયાસનો ગુનો સાબિત કરવા માટે પૂરતું નથી, સિવાય કે બળાત્કાર કરવા તરફ નિર્દેશિત ચોક્કસ અને સ્પષ્ટ કૃત્યના પુરાવા હોય.

નીચલી કોર્ટના ચુકાદામાં ફેરફાર કરીને ન્યાયાધીશ પ્રદીપ કુમાર શ્રીવાસ્તવની બેન્ચે IPCની કલમ 376/511 હેઠળ આરોપીને આપવામાં આવેલી ચાર વર્ષની સખત કેદની સજાને રદ કરી દીધી. તેના બદલે કોર્ટે ઠરાવ્યું કે આ ગુનો IPCની કલમ 354 હેઠળ આવે છે. મહિલાની નમ્રતાને ઠેસ પહોંચાડવાના ઈરાદાથી હુમલો અથવા ગુનાહિત બળ.

તેના આદેશમાં કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે પીડિતાની સંપૂર્ણ જુબાનીની સમીક્ષામાં આરોપી દ્વારા કોઈ ચોક્કસ ખુલ્લેઆમ કૃત્ય બહાર આવ્યું નથી જેને બળાત્કાર કરવા તરફ લેવામાં આવેલા પગલા તરીકે અર્થઘટન કરી શકાય. જોકે કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે આરોપીનું વર્તન એક અભદ્ર હુમલો હતું જેણે મહિલાની નમ્રતાને ઠેસ પહોંચાડી હતી.

કેસ શેના વિશે હતો?

આ ઘટના 27 ડિસેમ્બર, 1999 ના રોજ મોડી રાત્રે પૂર્વ સિંહભૂમ જિલ્લાના એક ગામમાં બની હતી. આરોપો અનુસાર મહિલા ઘરમાં સૂતી હતી અને તે સમયે પરિવારનો કોઈ પુરુષ સભ્ય હાજર નહોતો. મધ્યરાત્રિની આસપાસ આરોપીએ દરવાજો ખોલ્યો રૂમમાં પ્રવેશ કર્યો અને મહિલા સાથે વાંધાજનક વર્તન કર્યું. એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો કે તેણે તેના કપડાં ઉપાડ્યા અને તેની છેડતી કરી.

જ્યારે મહિલાએ બૂમ પાડી ત્યારે પરિવારના સભ્યો અને પડોશીઓ ઘટનાસ્થળે દોડી ગયા અને આરોપી ભાગી ગયો. 31 ડિસેમ્બર 1999 ના રોજ આ ઘટના અંગે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી. તપાસ બાદ પોલીસે ચાર્જશીટ દાખલ કરી. ટ્રાયલ પછી ઘાટશિલાના એડિશનલ સેશન્સ જજે 28 જુલાઈ, 2006 ના રોજ આરોપીને આઈપીસીની કલમ 376/511 હેઠળ દોષિત ઠેરવ્યો અને તેને ચાર વર્ષની સખત કેદની સજા ફટકારી. આરોપીએ ઝારખંડ હાઈકોર્ટમાં આ વિરુદ્ધ ફોજદારી અપીલ દાખલ કરી.

હાઈકોર્ટમાં કયા દલીલો રજૂ કરવામાં આવી?

સુનાવણી દરમિયાન એમિકસ ક્યુરી એ કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી હતી કે પીડિતા અને સાક્ષીઓના નિવેદનો બળાત્કારના પ્રયાસને સાબિત કરવા માટે જરૂરી કાનૂની તત્વો સ્થાપિત કરતા નથી. પુરાવાઓના સર્વાંગી મૂલ્યાંકન પછી હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું કે આરોપીનું કૃત્ય બળાત્કારના પ્રયાસની શ્રેણીમાં આવતું નથી પરંતુ સ્ત્રીની નમ્રતાને ઠેસ પહોંચાડવાના ઈરાદાથી હુમલો માનવામાં આવશે.