મહાત્મા ગાંધીના પૌત્રની અમેરિકામાં જમીન પરત મળી; વર્જિનિયા કોર્ટના ચુકાદાના ચારેકોર વખાણ

અમેરિકાના વર્જિનિયા રાજ્યની એક અદાલતે મહાત્મા ગાંધીના પૌત્ર કાનુ ગાંધી અને તેમનાં પત્ની શિવા ગાંધીની માલિકીની જમીન પરથી ગેરકાયદેસર કબજો હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. કાનુ ગાંધીએ તેમના જીવનના અંતિમ વર્ષો દક્ષિણ ગુજરાતમાં વિતાવ્યા હતા. વર્જિનિયામાં આવેલી તેમની એક મિલકત પર ગેરકાયદેસર કબજો જમાવવામાં આવ્યો હતો.

સુરતના પરિમલ દેસાઈએ આ મિલકત પાછી મેળવવા માટે કાનૂની લડત લડી હતી અને ૨૦ મહિનાના સંઘર્ષ બાદ તેમને સફળતા મળી છે. આ જમીન મૂળરૂપે કાનુ ગાંધી અને તેમનાં પત્નીએ ૧૯૮૭માં ખરીદી હતી. બાદમાં, તેમણે એક ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી અને આ મિલકત તે ટ્રસ્ટને હસ્તાંતરિત કરી દીધી હતી; પરિમલ દેસાઈ આ ટ્રસ્ટના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી તરીકે સેવા આપે છે. અમેરિકન કોર્ટના આ નિર્ણયની સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ પ્રશંસા થઈ રહી છે.

અમેરિકન નાગરિક દ્વારા કાનૂની નોટિસ

પરિમલ દેસાઈએ જણાવ્યું હતું કે, ગ્રેગરી બ્લેક નામના એક અમેરિકન નાગરિકે ૧૦ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ના રોજ તેમના નિવાસસ્થાને એક કાનૂની નોટિસ મોકલી હતી. બ્લેકે વર્જિનિયાના “એડવર્સ પોઝેશન” (પ્રતિકૂળ કબજો/adverse possession) કાયદા હેઠળ આ જમીન પર પોતાનો દાવો રજૂ કર્યો હતો.

આ નિયમ મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિ ૧૫ વર્ષ સુધી કોઈ મિલકત પર કબજો જાળવી રાખે, તો તે અમુક ચોક્કસ શરતો પૂરી થવાના કિસ્સામાં તે મિલકતનો કાયદેસર માલિક બની શકે છે. જોકે, બ્લેક વાસ્તવિક કબજા અને “હોસ્ટાઈલ” (એટલે ​​કે માલિકની સંમતિ વિનાનો કે વિરોધી) દાવા અંગેની આવશ્યક શરતો સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા. પરિણામે, કોર્ટે તેમને મિલકત ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો. ઉલ્લેખનીય છે કે, કાનુ ગાંધી અને શિવા ગાંધી ૨૦૧૩માં ભારત પરત ફર્યા હતા અને નવેમ્બર ૨૦૧૬માં સુરત ખાતે કાનુ ગાંધીનું અવસાન થયું હતું.

ઘટનાક્રમ

વોરેન કાઉન્ટીમાં આવેલી આ જમીન ગાંધી દંપતીએ ૧૯૮૭માં ખરીદી હતી.
કાનુ ગાંધીની વસિયત મુજબ, તેમની સંપત્તિ તેમનાં પત્ની શિવા ગાંધીને આપવામાં આવી હતી.
વર્ષ ૨૦૧૮માં, શિવા ગાંધીએ ‘ધ ડૉ. શિવા એન્ડ કાનુ રામદાસ મોહનદાસ ગાંધી ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ’ની સ્થાપના કરી. ૨૦૨૦માં તેમના અવસાન બાદ, વસિયતનો અમલ કરવામાં આવ્યો અને પરિમલ દેસાઈ મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી બન્યા.
આ ટ્રસ્ટને તેમની સંપત્તિ વારસામાં મળી, જેનો ઉપયોગ હવે પરોપકારી (ચેરિટેબલ) કાર્યો માટે કરવામાં આવે છે. ટ્રસ્ટ પાસે જમીનનો કબજો હોવો અનિવાર્ય હતો

પરિમલ દેસાઈએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ સૌપ્રથમ ૨૦૨૪માં વર્જિનિયા ગયા હતા, જ્યાં તેમણે $૪,૫૦૦ના ખર્ચે જમીનનું સર્વેક્ષણ કરાવ્યું હતું. ટ્રસ્ટ દ્વારા જમીનનો ઉપયોગ કરવા માટે, તે જમીન ટ્રસ્ટના કબજામાં હોવી જરૂરી હતી. ૨૦૨૫માં, દેસાઈએ યુ.એસ. કોર્ટમાં વસિયતનામાને કાયદેસર રીતે પ્રમાણિત (probate) કરાવ્યું અને ટ્રસ્ટના નામે જમીનનો માલિકી હક મેળવ્યો. દેસાઈએ ઉલ્લેખ કર્યો કે તેમણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કાનૂની સલાહકારની નિમણૂક કરી હતી અને સાથે જ ભારતથી રહીને પણ કેસ જીતવા માટેના પ્રયાસોનું સંકલન કર્યું હતું.

GIS દ્વારા બ્લેકના ખોટા દાવાઓનો પર્દાફાશ

પરિમલ દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, GIS નકશાઓના ઉપયોગથી સાબિત થયું કે જે કેબિન (નાના મકાન) વિશે વાત થઈ રહી છે, તે છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી તે જગ્યા પર અસ્તિત્વમાં જ નહોતી. ૨૦૨૦ પછી દેસાઈએ ઘણી વખત તે મિલકતની મુલાકાત લીધી હતી, જેનાથી બ્લેકનો એ દાવો ખોટો સાબિત થયો કે તે જમીન તેના વાસ્તવિક કબજામાં હતી. દેસાઈએ વધુમાં જણાવ્યું કે તેમને તે મિલકત પર અન્ય એક મહિલા રહેતી હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું, જેનાથી બ્લેકનો એ દાવો પણ રદ થઈ ગયો કે તે જમીન પર માત્ર તેનો જ એકહથ્થુ કબજો હતો.

વર્જિનિયા કોર્ટનો કડક આદેશ

૨૧ ઓક્ટોબરના રોજ જારી કરાયેલા એક આદેશમાં, વોરેન કાઉન્ટી સર્કિટ કોર્ટના ન્યાયાધીશ ડેરિલ એલ. ફંકે દેસાઈ અને ટ્રસ્ટની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો. કોર્ટે બ્લેકને $૧૧,૩૭૫ ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો, જે રકમ ‘ગાર્ડિયન એડ લાઈટમ’ (અજ્ઞાત વારસદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે નિયુક્ત વ્યક્તિ)ની ફી પેટે હતી. વધુમાં, કોર્ટે બ્લેકને ૩૦ દિવસની અંદર પોતાના ખર્ચે તે મિલકત પરથી કેબિન, શિકાર માટેના મંચ (hunting stands), શેડ અને પોતાની તમામ અંગત વસ્તુઓ હટાવી લેવાનો આદેશ આપ્યો. આ ઉપરાંત, જમીનનો કબજો સોંપવા અંગે પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં બ્લેકને તે જગ્યા પર ફરી ક્યારેય પાછા ન આવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.