સારા સમાચાર: પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તું થશે! એપ્રિલમાં ભારે ડિસ્કાઉન્ટ સાથે 12 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ આવશે
મધ્ય પૂર્વમાં હાલમાં ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ અને ગેસ પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડ્યો છે; પરિણામે, ભારત એપ્રિલમાં દક્ષિણ અમેરિકાના વેનેઝુએલાથી આશરે 10-12 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે તેવી શક્યતા છે. કોમોડિટી માર્કેટ એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, આ છેલ્લા છ વર્ષમાં આયાત કરાયેલ સૌથી વધુ વોલ્યુમ હશે. ડેટા એ પણ દર્શાવે છે કે ગયા વર્ષના મે પછી એપ્રિલ એ પહેલો મહિનો હશે જેમાં વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલ કાર્ગો ભારતીય બંદરો પર આવે છે.
જોકે, આ બેરલ ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતનો માત્ર એક નાનો ભાગ છે. તેમ છતાં, તેઓ દેશને થોડી રાહત આપશે અને તેના ક્રૂડ ઓઇલ સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાની તેની વ્યૂહરચનાને મજબૂત બનાવશે તેવી અપેક્ષા છે. ભારત તેની 88 ટકાથી વધુ તેલ જરૂરિયાતો આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરે છે અને દરરોજ 5 મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલનું પ્રક્રિયા કરે છે. આ આયાતમાંથી 40 ટકાથી વધુ પશ્ચિમ એશિયામાંથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવે છે – એક માર્ગ જ્યાં માર્ચની શરૂઆતથી શિપિંગ ટ્રાફિક લગભગ સંપૂર્ણપણે સ્થગિત થઈ ગયો છે.
ભારતનો તેલ પુરવઠો સુરક્ષિત રહે છે
જોકે, એ નોંધવું યોગ્ય છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ ફાટી નીકળ્યા પહેલા ભારત જનારા વેનેઝુએલાના તેલ કાર્ગોની ખરીદી કરવામાં આવી હતી. આ વૈશ્વિક કટોકટીના સમયમાં ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠાના સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાના નોંધપાત્ર ફાયદાઓને રેખાંકિત કરે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભારત 41 થી વધુ દેશોમાંથી તેલ આયાત કરી રહ્યું છે; આ વૈવિધ્યકરણે પશ્ચિમ એશિયા પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડી છે અને ખાતરી કરી છે કે દેશ ક્રૂડ ઓઇલ, પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવી રાખે છે.
કેપ્લરના મેનેજર સુમિત રિટોલિયા જણાવે છે કે ભારતીય રિફાઇનર્સ પહેલાથી જ તેમના ક્રૂડ ઓઇલ સ્ત્રોતોને સક્રિય રીતે વૈવિધ્યીકરણ કરી રહ્યા છે, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસની અનિશ્ચિતતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને. એપ્રિલમાં આવનારા કાર્ગો ફક્ત એક સ્ટોપગેપ માપદંડ નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો એક અભિન્ન ભાગ છે – જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં સ્પર્ધાત્મક ધારનો સંકેત આપે છે. વેનેઝુએલાના તેલ ભારતના રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવે છે
2019 માં, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) વેનેઝુએલાના તેલનો મુખ્ય ખરીદદાર હતો; જોકે, યુએસ પ્રતિબંધોને કારણે આયાત અટકી ગઈ હતી. ઓક્ટોબર 2023 માં આ પ્રતિબંધો હળવા થયા પછી, RIL અને અન્ય ભારતીય રિફાઇનરોએ આયાત ફરી શરૂ કરી. વેનેઝુએલાના ભારે ક્રૂડ તેલ ડીઝલ અને જેટ ઇંધણ જેવા નિસ્યંદનનું ઉત્પાદન સરળ બનાવે છે, જેનાથી ભારતની નિસ્યંદન ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થાય છે.
વર્તમાન ભૂરાજકીય પરિદૃશ્યમાં, વેનેઝુએલાથી તેલની આયાત કરવાથી ક્રૂડ તેલના સોર્સિંગમાં વૈવિધ્ય આવે છે અને ભારતીય રિફાઇનરીઓની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થાય છે. RIL, નયારા એનર્જી અને ઘણી સરકારી માલિકીની રિફાઇનરીઓ વેનેઝુએલાના ભારે ક્રૂડ તેલનું પ્રક્રિયા કરે છે. HPCL-મિત્તલ એનર્જી અને ઇન્ડિયન ઓઇલ રિફાઇનરીઓ પણ મર્યાદિત માત્રામાં તેનું પ્રક્રિયા કરે છે. પરિણામે, ભારતની ક્રૂડ તેલ પ્રક્રિયા ક્ષમતા સતત વિસ્તરી રહી છે.
