ગુજરાતમાં હવે 24 કલાક ખુલ્લી રાખી શકાશે દુકાનો, વિધાનસભામાં નવું બિલ પસાર

ગુજરાતમાં દુકાનો અને વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓને હવે ચોવીસેય કલાક ખુલ્લા રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ માટે ‘ગુજરાત દુકાન અને સંસ્થા અધિનિયમ, 2019’માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે કર્મચારીઓના કામના કલાકો, આરામનો સમય અને રોજગારની શરતો અંગેના લાગુ પડતા કાયદાઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. આ મુખ્ય જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરતું ‘ગુજરાત ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ બિલ-2026’ શુક્રવારે ગુજરાત વિધાનસભામાં બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યું હતું.

વિધાનસભામાં બિલ રજૂ કરતી વખતે ઉદ્યોગ રાજ્યમંત્રી ડૉ. જયરામ ગામિતે જણાવ્યું હતું કે, રાજ્યમાં ઉદ્યોગ અને વ્યવસાય સંબંધિત પ્રક્રિયાઓને સરળ, ઝડપી, પારદર્શક અને ઉદ્યોગ-અનુકૂળ બનાવવાનો આનો ઉદ્દેશ્ય છે. આ બિલ દ્વારા રાજ્યના પાંચ અલગ-અલગ કાયદાઓની 12 કલમોમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ સરળ બનશે અને સાથે સાથે વિધાનસભાનો સમય પણ બચશે.

નવી જોગવાઈઓ હેઠળ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન વિસ્તારો, રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો, રેલવે પ્લેટફોર્મ, રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમના બસ સ્ટેશન પરિસર, હોસ્પિટલ સંકુલ અને પેટ્રોલ પંપ પર આવેલી દુકાનો અને સંસ્થાઓને અઠવાડિયાના સાતેય દિવસ 24 કલાક ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. જોકે મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ વિસ્તારો અને રાજ્ય ધોરીમાર્ગો પર આવેલી દુકાનો સવારે 2:00 થી 6:00 વાગ્યાના સમયગાળા સિવાય અન્ય તમામ સમયે ખુલ્લી રહી શકે છે. અન્ય જિલ્લાઓ અને નાના રસ્તાઓ પર દુકાનોને રાત્રે 11:00 વાગ્યા સુધી ખુલ્લી રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે; તેમણે રાત્રે 11:00 થી સવારે 6:00 વાગ્યા દરમિયાન બંધ રહેવું પડશે. નોંધણી વિના દુકાન ચલાવવા બદલ ₹10,000નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. આ રકમમાં નોંધણી ફીનો સમાવેશ થતો હોવાનું માનવામાં આવશે.

અન્ય રાજ્યોના ડોકટરો માટે સરળ નોંધણી

આ બિલમાં ‘ગુજરાત મેડિકલ કાઉન્સિલ એક્ટ, 1967’માં સુધારો કરવાની જોગવાઈનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી અન્ય રાજ્યોમાં નોંધાયેલા ડોકટરો માટે ગુજરાતમાં નોંધણી મેળવવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે. સ્વ-ઘોષણાના આધારે નોંધણીની સુવિધા શરૂ કરવામાં આવશે, જેનાથી તબીબી સેવાઓ અને ડોકટરોની વ્યાવસાયિક ગતિશીલતાને વેગ મળશે. બિલ હેઠળ, જોખમના પરિબળો અને કામના સ્વરૂપના આધારે ‘ગુજરાત અગ્નિ નિવારણ અને જીવન સુરક્ષા પગલાં અધિનિયમ, 2013’માં અગ્નિ સુરક્ષાના ધોરણો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ અને મકાનોના પ્રકારોને અનુરૂપ નિયમોના અમલીકરણથી નિયમ-પાલનનો ખર્ચ ઘટવાની અપેક્ષા છે.

ગુજરાત MSME સુવિધા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) માટેના ‘Right to Business’ માળખાને વધુ સુદ્રઢ કરવામાં આવશે. સહકારી મંડળીઓ, વીજળી, GIDC અને સિંચાઈ જેવા ક્ષેત્રોને આવરી લેતા રાજ્યના અન્ય આઠ કાયદાઓને આ સુવિધા-માળખા સાથે સુસંગત કરવામાં આવ્યા છે.

સરકારી સેવાઓમાં ‘ઓટો-અપીલ’ અને ‘ઓટો-એસ્કેલેશન

‘ગુજરાત નાગરિકોનો જાહેર સેવા મેળવવાનો અધિકાર અધિનિયમ, 2013’માં પણ સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં કોઈ સરકારી સેવા પૂરી પાડવામાં ન આવે અથવા ફરિયાદનું નિરાકરણ ન થાય, તો તે બાબત આપમેળે ઉચ્ચ અધિકારી સમક્ષ મોકલવામાં (એસ્કેલેટ કરવામાં) આવશે. આ હેતુ માટે ટેક્નોલોજી-આધારિત ‘ઓટો-અપીલ’ અને ‘ઓટો-એસ્કેલેશન’ પદ્ધતિઓ અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

નાગરિકો અને ઉદ્યોગો માટે સુવિધા

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ સુધારાઓ નાગરિકો અને ઉદ્યોગો પર નિયમ-પાલનનો બોજ ઘટાડશે. સ્વ-ઘોષણા, સ્વ-પ્રમાણપત્ર અને ટેક્નોલોજી-આધારિત પ્રણાલીઓ દ્વારા પારદર્શિતામાં વધારો થશે. ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ-2026, તાજેતરમાં યોજાયેલી ચાર પ્રાદેશિક ‘વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ’ અને આગામી ૧૧મી ‘વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ-૨૦૨૭’ના સંદર્ભમાં, આ કાયદાકીય સુધારાઓ રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધારવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.