લગ્નગાળામાં ₹10 ની નવી નોટોના બંડલ ક્યાંથી અને કેવી રીતે મેળવશો? જાણો RBI ના મહત્વના નિયમો

ભારતમાં લગ્નપ્રસંગો અને ધાર્મિક ઉત્સવો દરમિયાન ₹10 ની નવી કડકડાટ નોટોની માંગ ખૂબ જ વધી જાય છે. વરઘોડામાં વરરાજા પર નોટો ઉડાડવી હોય કે ગણેશ પૂજન અને ન્યોછાવર માટે રોકડ વાપરવી હોય, નવી નોટો વગર પ્રસંગ અધૂરો લાગે છે. યોગ્ય જાણકારીના અભાવે ઘણા લોકો કાળાબજારમાં 100 નોટોના એક બંડલ પર ₹200 થી ₹500 સુધીનું વધારાનું કમિશન ચૂકવીને એજન્ટો પાસેથી નોટો ખરીદતા હોય છે.

પરંતુ ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની ગાઈડલાઈન મુજબ કોઈપણ નાગરિક અધિકૃત બેંકોમાંથી કોઈ પણ વધારાના ચાર્જ વગર નવી નોટોના બંડલ મેળવી શકે છે.

1. કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી બેંક શાખામાંથી

તમારું ખાતું જે બેંકમાં હોય તે શાખાના કેશિયરનો સંપર્ક કરીને તમે નવી નોટોના બંડલની માંગણી કરી શકો છો. જો બેંક પાસે નવી નોટો ઉપલબ્ધ હશે, તો તેઓ તમને કોઈ પણ ચાર્જ લીધા વગર જૂની નોટો કે ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડીને નવી નોટો આપશે.

2. કરન્સી ચેસ્ટ બેંક

તમામ સામાન્ય બેંક શાખાઓમાં નવી નોટોનો સ્ટોક હંમેશાં ઉપલબ્ધ નથી હોતો. તેથી તમારા વિસ્તારની ‘કરન્સી ચેસ્ટ’ (જેમ કે SBI, PNB, Bank of Baroda ની મુખ્ય શાખાઓ) ધરાવતી બેંકમાં જાઓ. RBI દ્વારા આ શાખાઓને નવી નોટોનું વિતરણ કરવા માટે અધિકૃત કરવામાં આવે છે.

3. RBI ની પ્રાદેશિક કચેરીઓ

જો તમે અમદાવાદ, મુંબઈ, દિલ્હી કે અન્ય મેટ્રો શહેરોમાં રહો છો, તો તમે સીધા રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની ઈશ્યુ ઓફિસ (Issue Department) ના કેશ કાઉન્ટર પર જઈને તમારી જૂની નોટો બદલીને અથવા રોકડ આપીને ₹10, ₹20 કે ₹50 ના નવા બંડલ મેળવી શકો છો.

4. સોઈલ્ડ અને કટેલા-ફાટેલા નોટોના બદલાવ

RBI ની સ્વચ્છ નોટ નીતિ અનુસાર, જો તમારી પાસે જૂની, ઘસાયેલી કે સામાન્ય ફાટેલી નોટો હોય તો પણ તમે બેંકમાં જઈને તેના બદલે નવી કડકડાટ નોટો મેળવી શકો છો. આ માટે બેંક તમારી પાસે કોઈ પણ ફી વસૂલ કરી શકતી નથી.

મહત્વની સાવચેતી: નવી નોટો માટે એજન્ટો કે દલાલોને કમિશન ન આપો, તે ગેરકાયદેસર છે. લગ્નની સિઝન શરૂ થાય તેના 15 થી 20 દિવસ પહેલાં બેંકમાં અરજી કરો જેથી બેંક તમને સમયસર નોટો ઉપલબ્ધ કરાવી શકે.